Zit je er aan te denken kippen te houden? Groot gelijk. Kippen houden is een fantastische bezigheid. Maar het kan wel wat overweldigend zijn, als je er net aan begint. Kippen zijn immers wel levende wezens met een eigen willetje. En als je aan dieren begint, moet je er goed voor zijn. Hoe kun je nu het best een kip verzorgen? Een kleine startersgids: kippen houden dummies.

Waarom kippen houden?

In Nederland houden steeds meer mensen kippen. Je kunt er wat meer zelfvoorzienend mee worden, en sommige mensen vinden het gewoon leuk of gezellig, om een paar vrolijke kippen in de tuin te hebben wandelen. Elke dag een vers eitje van je eigen kip. Wie wil dat nou niet?

Kippen kun je goed tam maken. Met de juiste verzorging worden het zelfs aanhankelijke huisdieren. Je kip kan gewoon uit je handen eten en lekker op schoot komen zitten. Gezelligheid alom, dus.

De kip als afvalverwerker

De kip is ook een uitstekende afvalverwerker. Naast hun dagelijkse portie kippenvoer lusten ze graag schillen en bladeren van fruit en groenten en tuinafval. De kip is daarmee een goede vervanger voor de gft-bak. Natuurlijk kun je je kip niet álles voeren, maar heel kritisch zijn ze ook weer niet.

Welk ras kiezen?

Als je begint met kippen houden, moet je meteen al de eerste keuze maken: welk ras ga je kiezen? Dat is afhankelijk van meerdere factoren. Bijvoorbeeld van hoeveel ruimte je hebt, hoeveel kippen je wilt houden en of een kip een beetje mag kunnen vliegen. Kippen zijn er in vele soorten en maten en elk ras heeft zijn eigen eigenschappen.

Doe van tevoren onderzoek naar welk kippenras het meest geschikt is voor jouw omgeving. Ben je op zoek naar een goede legger, die rustig en vriendelijk is? Dan is een Plymouth Rock waarschijnlijk iets voor jou. Misschien heb je niet zoveel ruimte en houd je het liever bij krielkippen. Denk eraan: hoe groter de kip, hoe groter het hok moet zijn en des te meer ruimte de kip nodig heeft in de tuin.

Grotere kippen zijn vaak geen hoogvliegers. Ze zijn simpelweg te zwaar om hun eigen gewicht in de lucht te kunnen houden. Kleinere kippen kunnen daarentegen wel vliegen. Dan is het dus belangrijk dat je een goede omheining maakt. De omheining moet dan zeker anderhalf tot twee meter hoog zijn. Je kunt je kippen ook kortwieken, zodat ze minder goed vliegen.

Het kippenhok

Ga je kippen houden, dan moet je natuurlijk op zoek gaan naar een kippenhok. Je kippen kunnen niet dag en nacht vrij rondlopen in de tuin. Zorg voor een kippenhok van een goed formaat. Kippen die te weinig ruimte hebben, raken gefrustreerd en nemen elkaar te grazen. Ze gaan dan verenpikken. Verdiep je dus goed in wat voor kippen je wilt houden en hoe groot het hok moet worden.

Kippenhokken zijn kant-en-klaar te koop, maar het is ook een leuke bezigheid om er eentje zelf te maken. Tenminste, als je handig bent. Op onze website en in de Kippengids vind je verschillende bouwtekeningen om zelf aan de slag te gaan. Zo kun je het hok helemaal naar eigen wens en inzicht aanpassen. Je bent waarschijnlijk ook voordeliger uit. Een kippenhok hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Online vind je ook genoeg bouwtekeningen en stappenplannen.

Wanneer je met een hok aan de slag gaat, is het belangrijk dat het hok voldoende kan luchten en genoeg licht doorlaat. Uiteraard heb je ook een nachthok nodig, zodat je kippen ‘s nachts fijn op stok kunnen en hun rust krijgen. Een legnest, zitstokken en een fijn zandband zijn belangrijke toevoegingen voor het kippenhok.

Ruimte voor je kippen

Je kippen hebben ruimte nodig. Niet heel veel, maar ze moeten elkaar niet in de weg zitten. Hoeveel ruimte je kip nodig heeft, hangt af van de soort kippen die je houdt.

GewichtsklasseRuimte in het nachthokRuimte in de ren
Krielkippen minder dan anderhalve kilo0,55 vierkante meter1 vierkante meter
Kleine rassen tot twee kilo0,70 vierkante meter1,2 vierkante meter
Middenrassen tot drie kilo0,85 vierkante meter1,35 vierkante meter
Grote rassen van meer dan drie kilo1 vierkante meter1,5 vierkante meter

Bodembedekking

Op de bodem van het kippenhok komt bodembedekking. Daarvoor kun je kiezen uit verschillende soorten. De meeste mensen gebruiken beukenhoutsnippers, stro, houtvezels, zaagsel, zand of een mengsel van verschillende materialen als bodembedekking. Leg er een dikke laag van neer, want je kippen gaan er geheid in woelen en graven. Dat behoort tot hun favoriete bezigheden. Een goed verblijf zorgt voor een goede gezondheid van de kippen. Dat resulteert dan weer in lekker veel eitjes.

Kippen houden beginners: kippen verzorgen

Kippen zijn in principe gewoon huisdieren. Ze hebben dus ook de nodige liefde en aandacht nodig. Kippen hebben niet heel veel nodig, maar ze worden wel graag een beetje gepamperd. Dat zorgt ook voor een goede band met je kippen. Hoe beter je ervoor zorgt, des te groter de kans dat ze rustig bij je komen zitten en uiteindelijk tam worden.

Verblijven je kippen ‘s nachts in een nachthok? Dan moet je erom denken dat je het hok in de ochtend weer opent en ‘s avonds weer sluit. Je kunt in de ochtend dan ook meteen de bodembedekking harken of verschonen. Ook moet elke dag het water ververst worden en de voerbak gevuld worden. Controleer dagelijks de gezondheid van de kippen. Je kunt als lekkere snack wat tafel- en keukenresten uitstrooien.

Aan het einde van de dag controleer je nog een keer dat er voldoende graan is, dat het hok in orde is en zo nodig ververs je het water. Later op de dag kun je ook de verse eitjes rapen. Loop tussendoor gerust een paar keer langs en speel een beetje met je kippen. Zo krijg je een goede band tussen de kip en de verzorger. Je merkt dan al snel dat de kippen steeds aanhankelijker worden.

Je wilt graag aanhankelijke kippen hebben, omdat deze zich makkelijk laten voeren en controleren. Je kunt bij een aanhankelijke kip er al snel achter komen als er iets mis is met de gezondheid van de kip. Dan kun je snel handelen.

Hoeveel kippen mag ik hebben?

Uiteraard kun je niet tot in de eindigheid kippen houden. Je zult een bepaald aantal moeten afspreken met jezelf. Bovendien zijn er in de lokale wetten regels vastgelegd over hoeveel dieren je mag hebben. Hoeveel kippen je mag houden, hangt af van de hoeveelheid ruimte, de grootte van het kippenhok en het kippenras dat je houdt.

Voor beginners geldt dat je meestal eerst het best een koppeltje kunt kopen. In dit geval is een koppeltje drie kippen. Dit is de ideale samenstelling voor een doorsnee kippengezin. Met hun drieën voelen kippen zich veilig en ze kunnen gezellig met elkaar scharrelen.

Bevalt de kippenhobby je? En zou je meer kippen willen? Dan kun je altijd nog kijken naar uitbreiding. Als je een kip toevoegt, is het belangrijk dat je de kippen eerst kennis met elkaar laat maken, maar de kip nog niet meteen bij de andere kippen laat wonen. De kip moet eerst een dag apart gehouden worden. Daarna kun je voorzichtig de kippen aan elkaar voorstellen en kijken of de kip wordt opgenomen in de groep.

Wat eten kippen?

Kippen zijn omnivoren. Dat betekent dat ze zowel plantaardig als dierlijk voedsel eten. De basisvoeding bestaat uit legkorrels en een dagelijkse portie gemengde granen. Omdat kippen hele energieke dieren zijn, hebben ze behoefte aan voedsel waar veel energie in zit.

Voer je kip daarom voeding met genoeg mineralen, vitaminen en voedingsstoffen. Zo blijven je kippen gezond en kunnen ze optimaal functioneren. De basisvoeding moet worden aangepast op het kippenras. Niet alle kippenrassen hebben namelijk dezelfde voeding nodig. Krielkippen hebben andere voedingsstoffen nodig dan grote kippen.

Een ding hebben alle kippen met elkaar gemeen: ze zijn gek op snacks. Deze snacks zijn bijvoorbeeld tuin- en keukenrestjes, oud brood, fruit, groenten, aardappelen, rijst, vers vlees, kruiden, maïs, ongebrande noten en zaden, karnemelk en insecten. Voordat je je kip iets voert, is het belangrijk dat je op zoekt of een kip het kan verdragen. Anders krijg je misschien te maken met kropverstopping en dan wordt de kip ziek.

Naast eten is het heel belangrijk dat je kip de hele dag door beschikt over schoon drinkwater. Bij warm weer kun je wat extra water geven en het water wat vaker verversen. Je houdt zelf immers ook wel van een koel drankje. Voor je kippen is dat niet anders.

Hoeveel eieren leggen kippen?

Het leuke van kippen is natuurlijk dat ze eitjes leggen. Elke dag verse eitjes vinden en aan je gezin geven, of je vrienden en familie een doosje brengen, is een speciale gelegenheid. Je ziet dat al het harde werken resultaat heeft. Gemiddeld legt een legkip zo’n zes verse eitjes per week. Met drie kippen heb je dus genoeg eitjes voor het hele gezin.

Het is goed om te weten dat de eerste eieren eerst klein beginnen. Langzaam worden ze steeds groter. Als je kippen eieren hebben gelegd, is het belangrijk om ze elke dag te rapen. Zorg ervoor dat je een aantal legnesten in het hok hebt. Kippen geven de voorkeur aan een rustige plek om hun eitjes te leggen.

In de winter zijn er helaas geen eieren. Dan wordt het toch een eitje uit de supermarkt. De kippen leggen namelijk niet in de winter. Dan hebben ze een winterstop.

Moet ik een haan houden?

Veel mensen denken dat ze bij een koppeltje kippen ook per se een haan moeten houden. Dat hoeft niet per se. Maar het is wel een mooie toevoeging aan een koppeltje kippen. Een haan beschermt namelijk zijn vrouwen en eventuele kuikentjes. Je kunt natuurlijk ook alleen kuikentjes krijgen als je een haan en een kip hebt. Vaak wordt er gedacht dat een haan de leg van de kippen zal bevorderen, maar dat is een fabeltje.

Wil je een haan erbij houden? Dan is het belangrijk dat je minimaal vier kippen houdt. Beperk het aantal hanen tot één per hok. ‘Haantje de voorste’ is niet zomaar een uitdrukking. Hanen kunnen namelijk behoorlijk met elkaar vechten. Een haan heeft wel wat nadelen, met als voornaamste voordeel geluidsoverlast. Hij begint al vroeg met kraaien. In een woonwijk wil je misschien nog een keer extra nadenken over het houden van een haan. Je wilt immers geen burenruzies over je hanen.

Het komt vaak voor dat hanen uiteindelijk weg moeten en op straat komen te staan. Denk daarom heel goed na voordat je een haan aanschaft.

Nadelen kippen houden

Zijn er ook nadelen aan kippen houden? Ja, uiteraard. Elk huisdier brengt een hoop verantwoordelijkheden met zich mee, en dat is bij kippen niet anders. Kippen hebben een dagelijkse verzorging nodig. Daar moet je wel tijd voor hebben of tijd voor maken. Als je kippen niet goed genoeg verzorgd, worden ze net als andere dieren, ziek.

Een kippenhok schoonmaken in het zonnetje is zo gedaan, maar ook bij regen en storm zul je er moeten staan. Het schoonmaken moet nu eenmaal gebeuren. Kippen kunnen dat zelf niet. Ook moet je er stil bij staan dat je niet op vakantie kunt als je geen vervanging voor de verzorging regelt. Misschien wil een vriend, een familelid of een buurman of buurvrouw wel een paar dagen voor je kippen zorgen. Meestal vind je wel iemand.

Wil je kippen houden in de tuin? Dan kost dat wel wat ruimte. Daarvoor zal je andere zaken (zoals plantjes of een grote barbecue) moeten opofferen. Maar daar krijg je dan ook een hoop plezier voor terug. Kippen houden is met recht een leuke en gezellige hobby. Heb je geen of weinig ruimte in de tuin, dan zul je moeten investeren in een ren.

Kippen poepen heel wat af. En dat veroorzaakt een bepaalde geur rond je huis. Te veel kippen op een te kleine ruimte, veroorzaken al snel geuroverlast. Dat is dus belangrijk om rekening mee te houden. Zeker als je in een woonwijk woont. Hetzelfde geldt voor de herrie die een haan kan maken, of die de kippen maken als ze gaan leggen. Jij kunt er misschien wel aan gewend raken, maar wat vinden de buren ervan? Voordat je begint met de kippenhobby is het een goed idee om na te gaan of je buren er geen last van zullen hebben en of zij welwillend tegenover de kippen staan.

Sommige kippen kunnen vliegen

Een nadeel van bepaalde rassen: sommige rassen kunnen redelijk goed vliegen. Kippen blijven natuurlijk wel vogels. Kleinere rassen zijn betere vliegers dan grote kippen, maar als je kip eenmaal gevlogen heeft, zal ze het blijven doen. Daarom is het belangrijk om je te verdiepen in het maken van een goede omheining en het kortwieken van de vleugels. Op sommige websites zul je het advies tegen te komen om je kip te leewieken. Dat is illegaal in Nederland. Houd het dus bij kortwieken en een goede omheining.

Kippen die kunnen vliegen, kunnen een redelijke ravage aanrichten in de eigen tuin, of in de tuin van de buurman. Het is dus goed om de vliegdrang zoveel mogelijk te beperken.

Rommel in de tuin

Kippen zijn gezellig, maar ze kunnen er ook een rommeltje van maken in je tuin. Ze scharrelen graag, en laten daarbij hun ontlasting gewoon gaan. Daardoor kan er kippenpoep verspreid liggen in je tuin. Dit zul je regelmatig moeten opruimen. Het kan voorkomen dat er een ophokplicht wordt ingevoerd. Dan moeten je kippen in het hok blijven en mogen ze niet vrij in de tuin scharrelen,

Daar komt nog bij dat kippenvoer een enorme aantrekkingskracht heeft op muizen. Sluit daarom het kippenvoer goed af, en zet het op een veilige plek. Zo kun je zoveel mogelijk een muizenplaag voorkomen.

Checklist voordat de eerste kip komt

Deze zaken heb je nodig voordat je de eerste kip in huis haalt:

Eventuele speeltjes, zodat je je kippen uitdaagt.

Kippen en konijnen samen houden is een wens van velen. Soms kun je ook niet anders; je bent beperkt in de ruimte en je wilt ook geen dieren achteruitstoten. Veel mensen willen hun dieren het liefst laten rondlopen in de tuin. Of dat kan, lees je in dit artikel. En kunnen kippen en konijnen samen in een hok? Waarom is dat wel een goed idee en waarom niet?

Kunnen kippen en konijnen samen?

Laten we met de deur in huis vallen: ja, kippen en konijnen kunnen prima samenleven. Ondanks dat ze niet op elkaar lijken en ze ook qua gedrag anders zijn, kunnen ze de beste vrienden worden. Je kunt ze prima een ruimte laten delen in de tuin of op een ranch.

Wat belangrijk is, is dat je je inzet voor een vreedzame integratie. Introduceer ze al op jonge leeftijd aan elkaar en zorg ervoor dat je geen haantjesgedrag krijgt. Daarom zal het nodig zijn om de mannelijke konijnen te castreren. Hoe zorg je er nu voor dat kippen en konijnen samen kunnen?

Het gedrag van kippen

Kippen zijn sociale dieren. Ze zijn relatief klein, kunnen vaak goed met elkaar samen en met een haan erbij zorg je helemaal voor vrede in het hok. Van de meeste kippenrassen heb je maar weinig last. De verschillende rassen zorgen voor veel variatie. De ene soort kip loopt graag los, terwijl de ander wat rustiger is. Natuurlijk zorgt de kip voor een lekker eitje. Omdat kippen zo rustig zijn, zijn ze een mooi eerste huisdier voor kinderen.

Het gedrag van konijnen

Konijnen zijn populair bij huiseigenaren omdat ze klein en rustig zijn. En natuurlijk zorgen ze voor razendsnel nageslacht. We kennen het spreekwoord ‘fokken als konijnen’ niet voor niets. Ze mogen graag te groentetuin in om deze bij te houden en om kaal te vreten. Eigenlijk hebben konijnen niet heel veel nodig om gelukkig te zijn. Belangrijk zijn een dagelijks schoongemaakt hok, een veilige plek om te slapen en wat ruimte om rond te rennen. Net als de kip is een konijn een sociaal dier.

Kip en konijn samen in hok

‘Mogen kippen en konijnen samen?’ is een veel gestelde vraag. Kippen en konijnen zijn immers beiden gezelligheidsdieren. Ze kunnen allebei maar moeilijk zonder soortgenoten. Het liefst in een toompje of een familie. Maar kunnen ze ook bij elkaar?

Dat kan wel, maar dan is het belangrijk dat je van iedere soort meerdere dieren hebt. Alleen een kip en alleen een konijn zal niet voor de nodige gezelligheid zorgen. Ze zijn altijd op zoek naar soortgenoten. Eén konijn bij een toompje kippen of één kip bij een kolonie konijnen, is geen goed idee. Je hebt meer succes met meerdere van elke soort. We hebben het dan over het samen houden in één ruimte.

Bij elkaar in het hok houden vinden we niet zo’n goed idee. Kippen en konijnen zijn beiden erg gesteld op hun omgeving. Omdat ze toch wel erg van elkaar verschillen, kunnen beide dieren te maken krijgen met stress en dan heb je al snel ziekte in het hok. Lekker bij elkaar laten rennen in de tuin is dus prima, maar samenzetten in hetzelfde hok is geen goed idee. Wel kun je de konijnen en de kippen ieder een apart hok geven en deze hokken in dezelfde ruimte neerzetten.

Ziek van elkaars poep

Het idee is wel schattig: kippen en konijnen in één hok, maar het is zeker niet ideaal. De ontlasting van de kippen kan er voor zorgen dat het konijn ziek zal worden. Kippenstront is namelijk vrij zacht, en blijft gemakkelijk plakken aan de behaarde pootjes van het konijn. Kippenontlasting heeft een hoge bacteriegraad. De E.coli-bacterie kan via het konijn overspringen op kinderen, wanneer zij het konijn aaien. Dat kan best schadelijk zijn. Bovendien kan het konijn ziek worden van de ontlasting van de kippen.

Wormbesmettingen komen vaker voor als ze samen met kippen in een hok zitten. Hetzelfde geldt voor ziektes als coccidiose, mijten en luizen. Agressie is niet het probleem met kippen en konijnen samen in een hok houden, maar de gezondheid van beide dieren juist wel.

Houd er ook rekening mee dat kippen en konijnen totaal niet hetzelfde eten. Je wilt dus ook voorkomen dat ze van elkaars eten gaan snoepen. Anders raakt het hele metabolisme in de war, en heb je voor je het weet zieke konijnen of zieke kippen. Je kunt daarom het best voorkomen dat je kippen en kuikens bij elkaar in één hok zet.

Waarom kippen en konijnen bij elkaar houden?

De meeste mensen willen kippen en konijnen graag bij elkaar houden omdat er niet genoeg ruimte is. Een keuze maken tussen de dieren is dan weer erg pijnlijk. Door kippen en konijnen in dezelfde ruimte te laten, hoef je niet voor elk dier een aparte ruimte te reserveren.

Een andere reden waarom mensen kippen en konijnen samen willen zetten, is omdat ze gelezen hebben dat het gezelligheidsdieren zijn, die slecht eenzaam kunnen leven. Vaak wordt dan gedacht dat de kip de eenzaamheid van het konijn oplost, en andersom. Zoals je net hebt kunnen lezen is dat niet het geval: zowel kippen als konijnen hebben hun eigen soortgenoten nodig.

Eigen bakken gebruiken

Je kunt kippen en konijnen bij elkaar zetten in één ruimte, als ze hun eigen hokken en eigen bakken hebben. Zet dus geen kip bij het konijn in het hok of een konijn bij een kip. Zo gezellig zullen ze dat niet vinden. Probeer de introductie ook niet te forceren. Zorg ervoor dat het konijn eigen etens- en drinkbakken heeeft, net als de kippen.

Vergeet het idee van hybride konijnen of hybride kippen, die met iedereen samengaan. Het hoogste wat je kunt bereiken, is dat ze elkaar tolereren. Ze zullen relatief vreedzaam met elkaar kunnen leven, en er kan ook een soort vriendschap ontstaan, maar dat kippen of konijnen elkaar accepteren alsof het hun eigen soort is, is een utopie.

Tips om kippen en konijnen samen te houden

Wil je ervoor zorgen dat kippen en konijnen elkaar niet aanvallen als ze vrij loslopen in de tuin? Dan hebben we een paar handige tips voor je.

Begin al jong

Kippen en konijnen onthouden het best wat ze al jong hebben meegemaakt. Daarom is het een goed idee om ze aan elkaar te introduceren als ze nog jong zijn. Kuikentjes die al vroeg leren hoe een konijn eruit ziet en wat een konijn doet, kunnen later beter omgaan met konijnen. Jonge dieren kennen namelijk nog geen angst, agressie of geweld. Ze kennen nog geen potentieel schadelijke of belemmerende reacties op een andere soort.

Hetzelfde geldt voor kleine konijnen. Ze zijn nog nieuwsgierig en willen precies weten wat daar tegenover ze staat. Het maakt niet uit of dat een soortgenoot of een kip is. Hoe vroeger je ze aan elkaar introduceert, des te beter het zal gaan. Natuurlijk houd je als begeleider wel een oogje in het zeil.

Schuilplaatsen aanbieden

Zowel kippen als konijnen hebben schuilplaatsen nodig. Zeker voor kippen is het nodig dat ze een comfortabele schuilplaats hebben. Een mooi hok of een goede kooi zorgt voor comfort en rust. Dat biedt beide dieren een plek om weg te komen als ze zich toch niet zo bij elkaar op hun gemak voelen. Zijn er tekenen van agressie en ben je er niet bij, dan hebben de dieren toch een toevluchtsoord. Op die manier voorkom je ook dat je kippen gestrest raken en ziek zullen worden.

Voorkom klimmende kippen

‘Kippen gonna kip’, oftewel: kippen zullen zich als kippen gedragen. En daar hoort het typische willen vliegen en klimmen ook bij. Kippen kunnen de wens krijgen bovenop het hok te gaan zitten. Zorg ervoor dat dit niet gebeurt. Zorg juist voor ruimte slaapplaatsen op ruimte afstand van de konijnenhokken. Zo voorkom je dat het konijn ziek zal worden van de kippenpoep. Bovendien: zou jij er rustig van worden als iemand boven op je huis ging zitten? Precies. Zo geldt dat ook voor dieren.

Konijnen jong castreren

Ongecastreerde konijnen (bokken) kunnen druk en agressief worden als ze geslachtsrijp zijn. Een kip die het konijn uitdaagt, kan dan een agressieve reactie veroorzaken. Konijnen zijn ongelooflijk seksbelust (zet een mannetje maar eens met een vrouwtje..) en kunnen zelfs proberen met een kip te paren. Niet echt wenselijk. De kip zit ook helemaal niet te wachten op een hitsig konijn. De kip kan zich bedreigd voelen. Andersom kan het konijn zich bedreigd voelen door de kippen.

Je begrijpt het al: konijnen kun je maar beter jong castreren. Dan verdwijnt dat harde randje wat meer van de persoonlijkheid en worden ze wat rustiger. Bovendien zijn ze dan wat minder seksbelust. Eerst je bokken castreren en dan pas de dieren aan elkaar voorstellen, dus.

Let op de haan

Haantjesgedrag met konijnen in de buurt? Ja hoor, dat kun je zeker verwachten. Hanen zijn van nature erg beschermende dieren. Een haan kan er zelfs voor zorgen dat er onrust uitbreekt tussen de kippen en de konijnen. Hanen willen namelijk altijd hun hennen beschermen. En dus ook tegen een vermeende dreiging van konijnen.

Wil je hanen en konijnen aan elkaar introduceren, probeer dan eerst een manier te vinden om de haan wat meer op afstand te houden. Wil hij uithalen, dan is het belangrijk dat je de kippen en konijnen weer snel van elkaar scheidt. Let daarom echt goed op hoe de haan reageert. Hij is meestal de leider van het hele spel.

Geleidelijk introduceren

Kippen en konijnen aan elkaar introduceren moet geleidelijk gebeuren. Overhaast de introducties aan elkaar niet. Laat ze maar even bij elkaar in de buurt zijn. Niet tegenover elkaar of naast elkaar, maar op afstand in dezelfde ruimte. Zo leren ze elkaars geur kennen en leren ze begrijpen hoe het andere dier eruitziet. Op die manier voorkom je agressie in de ruimte.

Gaat het goed? Dan kunnen ze wat tijd met elkaar doorbrengen. Let op alle tekenen van comfort. Als een van beide soorten onrustig wordt, weet je dat het tijd wordt om deze poging tot introductie te beëindigen. Konijnen gaan vaak liggen als ze zich op hun gemak voelen. Dat is dan ook wat je wilt bereiken.

Haal agressieve dieren weg

Agressieve dieren kun je het best snel weghalen. Je kunt dan op een later moment proberen ze opnieuw samen te zetten, maar als dat telkens niet goed gaat, weet je dat de dieren eigenlijk niet gelukkig samen kunnen leven. Dan is het belangrijk dat de kippen en de konijnen elk hun eigen ruimte en hun eigen gebied zullen hebben.

Help! Je kippen leggen plots geen eieren meer! Paniek, want een kip die stopt met leggen is niet normaal. Of valt het allemaal toch wel mee? Allereerst: kom tot rust en begrijp waarom je kippen misschien geen eieren meer leggen. We leggen je ook graag uit hoe je de leg weer op gang kunt helpen.

Wanneer leggen kippen geen eieren meer?

Op sommige momenten leggen kippen geen eieren meer. Er zijn sowieso twee vaste momenten in het jaar waarop de kip even stopt met leggen: de winter en de rui. In de winter stoppen bijna alle kuikens met eieren leggen. De rui is voor iedere kip verschillend, maar de meeste kippen stoppen met leggen.

Maak je niet te druk: als deze perioden over zijn, begint je kip vanzelf weer met leggen. Zo werkt de biologische klok van je kip. Is het geen winter, of is je kip niet in de rui, maar legt het toch geen eieren meer? Dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand. Daar gaan we ook dieper op in.

Winter

In de winter legt je kip geen eieren meer. Het is volkomen normaal gedrag dat je kip een pauze neemt van het leggen. De winter is een van de meest donkere perioden van het jaar. Dat heeft een weerslag op de kip, want zij heeft daglicht nodig om eieren te kunnen liggen. Zodra de lente weer aanbreekt, schijnt de zon weer wat langer.

Vanaf dat moment krijgt je kip weer aanstalten om eieren te gaan leggen. In de winter zul je dus eitjes uit de supermarkt moeten halen. Maar zodra het weer lente is, is je kip weer back in business. Maak je niet te druk om de winterstop. De meeste kippen beginnen gewoon weer met leggen.

Rui

Eenmaal per jaar gaan je kippen in de rui. Meestal is dat in de nazomer of in de herfst. Wanneer je kippen in de rui zijn, verliezen ze hun veren. Ze krijgen dan een nieuw verendek. Dat gaat niet zonder slag of stoot. Je kip kan zich er een beetje beroerd, moe en lusteloos van voelen. Je ziet misschien zelfs dat je kip een wat blekere kam krijgt, net alsof ze ziek is. Toch is de rui niet iets waar je je zorgen over hoeft te maken. De rui is namelijk een natuurlijk precies.

De rui kan soms wel 2 maanden duren. In die periode legt de kip dan ook geen eitjes meer. Het enige wat je hier aan kunt doen, is geduld hebben en je kippen ondersteunen met wat extra vitaminen en mineralen. Zo zorg je ervoor dat je kip sterk en gezond blijft. En na de rui begint je kip uiteraard gewoon weer met liggen.

Mijn kippen leggen geen eieren meer: de oorzaken

Je hebt het gedeelte over de rui en de winter gelezen. Maar de zon schijnt buiten en het is lente of hartje zomer. Dan vraag je je natuurlijk op dit moment af: ‘Waarom leggen kippen geen eieren meer?’ Dat kan allerlei oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan stress, bloedluizen of andere ziekten.

Het kan allerlei oorzaken hebben dat je kippen geen eieren meer leggen. Laten we eens ingaan op de meest voorkomende oorzaken, en laten we daarna kijken wat je daaraan zou kunnen doen.

Stress

Weleens gehoord van de ‘stresskip’? Die uitdrukking is niet voor niets zo. Stresskippen zijn zieke kippen. Oftewel: kippen die last hebben van stress. Net als mensen kunnen kippen zich enorm gespannen, onwennig en zelfs depressief voelen. Meestal komt dat doordat ze ergens van schrikken of doordat ze ergens aan moeten wennen.

Je kippen kunnen stress krijgen als ze in een andere omgeving worden geplaatst. Zelfs het vervangen van een hok kan al voor stress bij ze zorgen. Wat dat betreft zijn kippen wel een beetje gewoontedieren. Ook andere voeding kan ervoor zorgen dat je kippen geen zin meer hebben om te leggen. Lawaaihinder en werkzaamheden in de tuin kunnen ook zorgen voor problemen.

Probeer te achterhalen wat het probleem is, en probeer het probleem op te lossen of het iets makkelijker te maken voor je kippen. In sommige situaties kun je helemaal niets doen. Dan is het gewoon een kwestie van tijd. Je moet dan even wachten tot je kippen weer beginnen met eieren leggen, hoe vervelend dat ook is.

Bloedluizen of vlooien

Bloedluizen en vlooien komen regelmatig voor bij kippen. Sterker: iedere kip gaat ze waarschijnlijk een keer krijgen. Wanneer je kip is geïnfecteerd met bloedluizen of vlooien, voelen ze zich lusteloos. De bloedluis zuigt namelijk letterlijk het bloed uit het lichaam van de kip. De oorzaak van dit probleem is meestal een probleem met het kippenhok. Misschien zijn er naden of kieren waarin de insecten zijn gekropen. De bloedluizen of vlooien springen dan over de kip. Op die manier raken ze geïrriteerd en wordt de kip uit haar dagelijkse routine gehaald.

Onderdeel van die dagelijkse routine is natuurlijk het leggen van eieren. Als je kip last heeft van bloedluizen of vlooien, kan de leg tijdelijk stoppen. Bloedluizen kunnen een zeer ernstig probleem vormen. Op onze website lees je meer over bloedluizen en wat je daar aan kunt doen. Je kunt trouwens bloedluizen voorkomen door preventief tabakstelen in de legnesten of op de bodem te leggen. De meeste insecten haten die geur hartgrondig, en bedenken zich wel twee keer voordat ze in zo’n stank gaan zitten.

Verloren leg

Belachelijk? Misschien. Gebeurt het? Zeker. Soms legt de kip wel eieren, maar vind je ze gewoon niet. Zeker als je kip een vaste plaats heeft om te leggen, kan je kip opeens verstoppertje willen spelen. Kippen durven af te wijken van hun gewoonten en kunnen hun eieren ergens neerleggen, waar jij nog niet aan hebt gedacht.

Als je dus in een keer geen eieren meer ziet, is het eerst zaak op ontdekkingstocht te gaan. Ga goed op zoek naar de eieren. Kijk niet alleen in verborgen hoekjes, maar ook tussen de struiken en rond de bomen. De kans is aanwezig dat je de eieren daar aantreft. Vind je op een bepaalde plek eitjes? Dan moet je je kippen weer teruglokken naar hun legnest.

Dat kun je doen door een zogenoemd kalkei in het nest te leggen. In het instinct van de kip zit dat een kip op een ei moet gaan zitten. Instinctief gaat ze dan ook af op het kalkei. Ze zal haar eieren bij het valse ei leggen. Zo voorkom je dat de rest van je kippen hun leven hun eieren moet zoeken. Een hele simpele manier om het probleem op te lossen, dus.

Opgegeten eieren

Geloof het of niet, maar kippen eten hun eigen eieren wel eens op. Je vindt er dan helemaal niets van terug. Zelfs geen eierschalen. Als een kip haar eigen eieren eet, eet ze die tot de laatste splinter op. Het is dan ook best lastig erachter te komen of je kip haar eigen eieren eet. Toch kunt je dit testen. Laat een echt ei 3 dagen liggen. Is het ei opeens weg? Dan pikt er één of meerdere kippen eieren. Want naast hun eigen eieren, kunnen kippen ook de eieren van een ander opeten.

Maar soms hebben je kippen geen schuld. Andere dieren als roofvogels, kraaien, ratten, eksters, marters en egels eten ook graag kippeneieren. Dan is het zaak om maatregelen te nemen om deze dieren uit de buurt van je kippen te houden.

Je kip is broeds

Als je kip broeds is, legt ze geen eieren. Sommige rassen worden snel broeds, terwijl anderen nauwelijks broeds worden. Als de temperatuur stijgt, is de kans groter dat de kip broeds wordt. Hogere temperaturen hebben een invloed op de hormonen. Het laten liggen van eieren kan ook zorgen voor broedsheid. Broedse kippen kunnen elkaars gedrag kopiëren. Zo kan het dus zijn dat je meerdere kippen hebt die opeens niets meer leggen. Het is dan meer toeval dan een probleem in het kippenhok.

Je kip wordt ouder

Wanneer kippen ouder worden, wordt de leg wat minder. In hun eerste twee levensjaren leggen kippen het best. Vanaf het derde jaar wordt het al wat minder. De meeste legkippen blijven regelmatig leggen tot een leeftijd van 5 of 6 jaar. Daarna gaan ze met pensioen en kun je ze alleen nog houden voor de sier.

Als je kip te oud is geworden voor het leggen, legt je kip helemaal niet meer. Het opnieuw beginnen met leggen komt dan niet voor. Is je kip nog wat jonger, dan zou het ook kunnen zijn dat je kip last heeft van een medisch probleem.

Een medisch probleem

Een relatief weinig voorkomend probleem is legnood of buikleg. Dat houdt in dat er een ei vast zit in de eileider, of dat de kip een dubbel of kapot ei heeft. Het kan ook zijn dat het ei afwijkt, of simpelweg te groot is. Kalkgebrek, overgewicht en het niet kunnen vinden van een goed nest, zijn ook veel voorkomende oorzaken bij legnood of buikleg. Dit komt vaker voor bij jonge, pas beginnende legkippen dan bij kippen die al wat ouder zijn. Je kunt het vrij makkelijk zien: de kip zit opgetrokken en probeert alsmaar te persen.

Zet de kip in warm water. Zo’n 30 tot 35 graden Celsius is prima. Dat kan helpen de opening te verbreden. Ook kun je wat druppels slaolie druppelen in de cloaca van de kip. Op die manier wordt het makkelijker om het ei uit te persen.

Kippen die werken als hanen

Sommige kippen nemen de rol over van een haan, als deze niet aanwezig is. Ze wordt agressiever, begint te kraaien en stopt met het leggen van eieren. Ze neemt de gehele mannelijke rol op zich. Heb je hier last van? Zet dan een haan bij de hennen. Dat zorgt voor rust in het hok, en het zorgt ervoor dat de kip de hanenrol laat vallen. Het hanengedrag verdwijnt dan al snel weer, omdat de echte haan het niet zal tolereren dat zijn hennetjes zich als een haan gedragen. Meestal begint de leg dan ook weer.

Zo komt de leg weer op gang

Wil je de leg bevorderen? Dan is het belangrijk dat je kwalitatieve legvoeding geeft, voor een intensieve leg. Een verkeerde voeding kan ervoor zorgen dat de leg verstoord raakt. Kippen die niet genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen, kunnen opeens stoppen met leggen. Aan de andere kant is het ook niet goed te overdrijven. Kippen die te veel voedingsstoffen binnenkrijgen, kunnen ook minder gaan leggen.

Voer je kip regelmatig wat groenvoer, grit, kiezel, wormen en granen. Laat je kippen af en toe ook wat rondlopen in je tuin, zodat ze zelf in hun voedsel kunnen voorzien. Scharrelende kippen leggen kwalitatief betere eieren dan kippen die altijd vastzitten.

Wanneer het winter begint te worden, kun je kiezen voor kunstlicht. Kunstlicht zorgt ervoor dat de kip denkt dat het nog langer dag is. Daarmee kun je de winterstop met het leggen wat langer uitstellen.

Natuurlijk is het voor een goede leg belangrijk dat je kip gezond is. Daarbij is het vooral belangrijk dat je goed drinkwater geeft. Schoon water en genoeg water drinken is heel belangrijk. Als je kip algeheel gezond is, zal de leg ook goed gaan.

Voorkom stress bij je kippen. Verander daarom niet te veel aan de omgeving, aan het voer, aan het verblijf of aan de samenstelling van de kippen. Op die manier weet je zeker dat je kippen goed zullen blijven leggen.

Soms zit de kip simpelweg niet goed in haar vel. Dan gaat de leg even wat minder. Dan is alleen geduld de remedie. Het leggen zal vanzelf weer beter worden. Hetzelfde geldt in de winter en tijdens de rui: de kip pakt het leggen vanzelf weer op. Je kunt er weinig invloed op uitoefenen, dus geduld is dan een schone zaak.

Welke rassen leggen het best?

Ook goed om te weten: de verschillende kippenrassen zorgen voor een verschillende eierproductie. Het ene ras is nu eenmaal wat sterker in het leggen dan de andere. Dit zijn de beste leggers:

Soort kipGemiddeld aantal eieren per jaar
Isa Brown300 eieren per jaar
Nera Brown300 eieren per jaar
Lohman300 eieren per jaar
Leghorn200 eieren per jaar
Barnevelder180 eieren per jaar
Braekelhoen180 eieren per jaar
Ardenner180 eieren per jaar

Misschien zit je erover na te denken een kip uit een asiel te halen. In dierenasiels worden regelmatig kippen geplaatst. Maar er is ook een kippenopvang waar kippen zitten die uit de legbatterij zijn gehaald. Dit kan een keuze zijn voor een kip. Met adopteren doe je de kippen een groot plezier. Wat is een kippen asiel eigenlijk? Waar vind je ze? En waar moet je rekening mee houden als je een kip adopteert?

Asiel voor kippen

Een specifiek kippen asiel bestaat niet, maar er bestaan wel kippenopvangplekken, en ze worden ook regelmatig geplaatst in de normale asiels. Tussen de katten en de honden kun je dus zomaar een kip tegenkomen. Kippen worden om allerlei redenen naar een (kip) asiel gebracht. Denk bijvoorbeeld aan ruimtegebrek, omdat ze uit een onveilige omgeving komen, of omdat hun eigenaar de zorg niet meer kon dragen.

Het is dan ook helemaal niet gek om eens in een dierenasiel te kijken voor een kip. Onder het motto: ‘Don’t shop, adopt’ kun je vaak nog leuke kippen vinden, die je in je eigen tuin kunt houden.

Kippen uit asiel halen

Een kip uit het asiel halen is niet zo ingewikkeld. Het is vergelijkbaar met een ieder ander dier uit het asiel halen. Wel is het belangrijk dat je al wat voorbereidend werk doet, voordat je een kip ophaalt. Zo is het belangrijk dat je alvast een kippenhok hebt, waar de kipjes in kunnen verblijven. En voor het vervoer is het handig als je een kist of een doos mee hebt om de kip in te vervoeren.

In asiels vinden we vooral veel haantjes. Die worden door sommige kippenhouders als waardeloos gezien, omdat ze geen eieren leggen. Ondertussen maken ze wel een hoop kabaal; het kraaien begint bij dag en dauw. Dat is niet alleen een probleem in de industriële ei-industrie, maar ook in de hobbykwekerij. Je vindt haantjes niet alleen in het asiel, maar ook op tweedehandssites als Marktplaats.

Neem de moeite om een haan te adopteren. Een haan adopteren is namelijk helemaal niet waardeloos. Een haan heeft juist een heel erg mooie functie in het kippenhok. Een haan kan er namelijk voor zorgen dat er weer rust komt in een onrustig hok vol kakelende dames. En natuurlijk kan een haan ervoor zorgen dat er weer kuikentjes komen. Je wilt niet weten wat er gebeurt met de haantjes die geen adoptieplek vinden, of soms niet eens worden aangeboden.

Opvangplekken voor kippen

In Nederland zijn er verschillende opvangplekken voor kippen. Deze locaties worden vaak gerund door vrijwilligers die zich het lot van kippen erg aantrekken. Ze zorgen ervoor dat de kippen veilig zijn en vrij rond kunnen lopen, tot ze een nieuw baasje vinden.

Waar zijn opvangplekken voor kippen?

In ons land zijn er een aantal bekende opvangplekken. We zetten de grootste, bekende opvangplekken op een rij:

Kippen van kwekers en fokkers

Er zijn opvangorganisaties in Nederland die legkippen weghalen bij zogenaamde kwekers. Als de legkip minder begint te leggen, en in de ogen van de industrie waardeloos wordt, moet ze vaak weg of moet ze worden afgemaakt. Een organisatie die zich hier tegen verzet, is ex-legkipjes.nl. Deze organisatie zegt niet te betalen voor het weghalen van kippen bij de kweker. Het gaat dan dus echt om opvangacties. Het kan zijn dat je hiervoor een adoptiebijdrage moet betalen, zodat de reddingsorganisatie kan blijven bestaan. Bovendien weet de organisatie daarmee zeker dat de kip in goede handen komt.

Het is beter om kippen bij reddingsorganisaties te kopen dan bij fokkers of kwekers. Die houden het systeem in stand waarin haantjes waardeloos zijn en niet-leggende kippen aan hun lot worden overgelaten.

Een andere organisatie die zich bezighoudt met reddingsacties voor kippen, is Red een Legkip. Dit is een bekende organisatie, die strenge voorwaarden stelt aan het mogen adopteren van een kip. Deze organisatie haalt kippen uit de legindustrie, zodat ze toch nog een kipwaardig leven bij een liefdevol gezin thuis in de tuin kunnen krijgen.

Koop geen legbatterijkip voor de eitjes

Goed om te weten: legkippen die in de legbatterij hebben gezeten, zijn helemaal opgebruikt. Je hoeft dus niet op lekkere eitjes te rekenen. Elke dag een ei leggen is voor elke kip fysiek belasten, maar zeker in de eierfabriek heerst een strak regime. Het is dan ook niet gek dat de kippen erg verzwakt zullen zijn.

Je zult de kip dus alleen moeten nemen om haar liefdevol op te kunnen vangen en om een goed leven te geven. Adopteer een kip omdat je het een leuke hobby vindt, of een mooie aanvulling op je tuin. Maar zeker niet voor de eitjes.

Zelf een kip opvangen

Misschien wil je zelf een kip opvangen. Dan gelden er eigenlijk niet veel andere aanwijzingen dan voor het kopen van een kip. Je hebt nog steeds dezelfde benodigdheden nodig. Denk aan een mooi, ruim, stevig kippenhok, goed voer, genoeg drinkwater, voeder- en drinkbakken, wat lekkers voor tussendoor en een EHBO-kit voor als er een keer nood aan de man komt.

Houd er wel rekening mee dat een asielkip getraumatiseerd kan zijn. Het kan zijn dat de kip in het begint wat schichtig om zich zal kijken. Het is jouw taak om het vertrouwen van de kip te winnen. Dat zal veel aandacht en tijd kosten, maar je zult zien dat het zich na een tijdje zeker uit gaat betalen. Het is alle moeite meer dan waard.

Kip opvangen uit de legindustrie

Ga je een kip opvangen uit de legindustrie? Dan is het belangrijk dat je van tevoren weet dat zo’n kip nooit een normaal kippenleven heeft gekend. Ze moet dus nog veel nieuwe dingen leren. Het zal gek zijn voor de kip dat ze op eens vrij mag rondscharrelen, terwijl ze is gewend aan een donker hok met veel te weinig ruimte. Daglicht, zon, regen, gras of stro, zijn allemaal nieuwe ervaringen voor ze. Een te harde overgang tussen deze omgevingen kan ervoor zorgen dat ze hun verhuizing niet overleven.

Wanneer je je redkipjes bij een zorgboerderij adopteert, zijn ze vaak al wat meer gewend geraakt aan de nieuwe omgeving. Dan is de overlevingskans een stuk groter. Kippen opvangen uit de legindustrie is heel nobel, maar het is zeker noodzakelijk dat je al het een en ander weet van kippen.

Plaatsingsvoorwaarden asielkippen

Je kunt niet zomaar een kip plaatsen. Vaak gelden er plaatsingsvoorwaarden. Dat is zeker het geval als je kippen uit de legindustrie wilt redden. Denk aan dit soort voorwaarden:

Er zijn nog een aantal aanvullende regels. Zo moet je de kip houden totdat ze een natuurlijke dood is gestorven en kunnen personen onder de 18 jaar geen kip adopteren. De kippen gaan ook niet naar mensen die simpelweg een goedkope kip willen hebben. Ook mogen de kippen niet worden gebruikt voor de slacht.

Waar moet je op letten bij asielkippen?

Bij asielkippen moet je dus letten op de plaatsingsregels, en het is belangrijk dat je je bedenkt dat de kippen gestrest kunnen zijn. Ze hebben meestal geen leuk leven gehad, en het is jouw taak om het leven voor hen weer kleur te geven. Stress kan ziekte veroorzaken. Je kunt er dan ook zeker op rekenen dat je eens langs de dierenarts zal moeten. Daarnaast is adoptie ook niet altijd gratis. Zo kost een kip bij Red een Legkip zo’n 7,50 euro.

Houd er ook rekening mee dat stichtingen kunnen bepalen dat de kip niet jouw eigendom wordt, maar eigendom blijft van de stichting. Dan kun je erop rekenen dat je regelmatig controle over de vloer krijgt. Als de kippen niet goed worden verzorgd, kan de controleur de kippen meenemen om te herplaatsen.

Kortom: er zijn strenge regels. Maar die regels zijn niet te streng als je goede bedoelingen hebt en een kip gewoon een liefdevol nest wilt geven.

Adoptiekip als liefdevolle tuingenoot

Heb je een kip geadopteerd? Dan kun je je voorbereiden op een hoop dankbaarheid en een langdurige vriendschap. Het zal even duren om het vertrouwen van de kip te winnen, maar daarna heb je een vriend of vriendin voor het leven. Als je ze echt tam kunt krijgen, komen ze vanzelf om aandacht vragen. Zelfs gewillig laten aaien of oppakken hoeft geen probleem te zijn.

Het enige dat je nodig hebt is een beetje geluk, een hoop liefde en de juiste aanpak. Als het echt goed gaat, kun je ze zelfs gewoon plaatsen bij de reeds aanwezige bewoners van de kippenren.

Lijkt kippenhouden je een leuke hobby? Dat is het zeker! Misschien overweeg je serieus te beginnen met een toompje kippen. Daarvoor heb je natuurlijk wel wat materialen nodig. Maar wat heb je nu nodig om te beginnen met deze hobby? Wat zijn de benodigdheden kippenhouden?

Kippen benodigdheden kopen

Kippen benodigdheden kopen is simpeler dan ooit. Er zijn allerhande websites waar je eenvoudig en tegen relatief lage prijzen de juiste benodigdheden kunt kopen. Natuurlijk kan ook de dierenspeciaalzaak in de buurt helpen.

Verdiep je in het leven van kippen voordat je besluit ze aan te schaffen. Wat eten deze dieren? Welke snacks lusten ze graag? En welke praktische zaken heb je nodig om je kippen een leuk en gezond leven te kunnen bieden?

Welke benodigdheden kippen houden?

Misschien zit je al wat te kijken naar benodigdheden om kippen te houden. Sommige zaken zullen voor de hand liggen, maar bepaalde benodigdheden zul je misschien over het hoofd hebben gezien. Deze zaken zijn minimaal benodigd:

Een vriendinnetje voor je kippen

Voordat je begint met kippenhouden: maak niet de fout om maar één kip te kopen. Hennetjes (en haantjes ook) hebben zeker een vriendje of een vriendinnetje nodig. Kippen zijn immers sociale dieren, die slecht in hun eentje kunnen leven. Koop daarom niet één kip, maar liever een stuk of drie of vier. Dat is wel zo gezellig, en je komt tegemoet aan de natuurlijke behoeften van de kip.

Transportkrat

Het komt voor dat je je kippen moet verplaatsen. Bijvoorbeeld naar een mede-hobbyist, of naar de dierenarts. Of simpelweg al vanaf een kippenfokker naar jouw huis. Een transportkrat zal dan zeker van pas komen. Een kippennet is ook handig, want daarmee kun je de kippen vangen. En als je het helemaal bont wil maken, zijn er zelfs aparte leibanden voor kippen. Bekijk hier de transportkrat van Curver, deze heeft ook een handig voerluikje!

Nachthok

Je kippen moeten ergens slapen. Onthoud dat je kippen ‘s nachts kwetsbaar zijn, omdat juist dan de roofdieren langskomen om je kippen te grazen te nemen. Daarom is het belangrijk dat je kiest voor een nachthok dat goed tegen roofdieren afgesloten kan worden. Zorg ervoor dat het hok gladde binnenwanden heeft en dat de kieren en naden goed dicht gekit zijn. Zo voorkom je bloedluis in het hok.

Zet het hok een beetje uit de zon. Kippen kunnen erg slecht tegen hitte. Tocht vinden ze ook niet fijn. Daarom is het belangrijk dat je het hok in de luwte zet en het goed isoleert. Naast isolatie, is ook ventilatie belangrijk.

Grote ren

Een grote ren is niet alleen handig om je kippen een fijn verblijf te geven, maar soms ook verplicht. Bij uitbraak van vogelgriep is het verplicht je kippen in een ren te houden. Het kan ook handig zijn als je last hebt van een zieke kip, die apart moet zitten van de andere kippen. Een ren kun je heel eenvoudig zelf maken met kippengaas en palen. De ren moet zo groot zijn, dat je erin kunt lopen. Ook qua hoogte. Overdek deze met gaas of een strak gespannen net. Zo houd je roofvogels buiten. Golfplaten kunnen handig zijn om een deel van de ren te overdekken.

Langs de zijkanten kun je stoeptegels half ingraven, om te voorkomen dat vossen gemakkelijk bij de ren kunnen komen. Wanneer je besluit een ren kant-en-klaar te kopen, is het belangrijk dat deze groot genoeg is.

Scharrelkorrel

Kippen eten scharrelkorrel als hoofdvoer. Dit moet de hele dag door beschikbaar zijn. Je kunt gemengd graan als bijvoer geven, en als lekkernij gebruiken. Je kunt scharrelkorrel bij de dierenspeciaalzaak kopen. Tip: grotere zakken zijn vaak goedkoper. Op Bol.com verkopen ze een zak van 20kg van het merk Versele-Laga, dit is de best beoordeelde legkorrel mix van Bol. Ga door naar de best beoordeelde legkorrel van bol.com

Voer: grit met maagkiezel en groenvoer

In de natuur pikken vogels kleine steentjes om het voer in de spiermaag te kunnen vermalen. Nu hebben kippen in een gewone tuin meestal niet de ruimte om genoeg steentjes te vinden. Daarom helpt het als je zelf wat maagkiezel koopt en dit aanbiedt aan de kippen. Door ook grit aan te bieden, zorg je ervoor dat je kippen genoeg kalk binnenkrijgen. Dat is nodig om de eischaal aan te kunnen maken.

Haal wat groenvoer in huis. Denk aan vruchten (zoals bessen, bramen, druiven, kersen, frambozen, aardbeien, appel en peer) of groenten (zoals sla, andijvie, broccoli, wortel, daslook en bieslook). Kruiden (zoals weegbree en paardenbloemblad) vinden je kippen ook lekker. Gras mag ook, maar met uitzondering van gemaaid gras. Vogelmuur voeren wordt ook aangeraden.

Drinkbak en water

Natuurlijk moeten je kippen schoon water kunnen drinken. Zorg iedere dag voor voldoende vers water. Als het vriest moeten je kippen meerdere keren per dag water aangeboden krijgen. Door een verwarmingselement te gebruiken, voorkom je dat het water bevriest. Bekijk deze super stevige drinkbak van Flamingo eens, ideaal voor knoeiende kippen.

Voerbak

automatische kippenvoerbak

Zonder voer kun je geen kippen houden. Een voerbak is dan ook net zo belangrijk als een drinkbak. Kies bijvoorbeeld voor een trapbak. Dat is een soort automaat waar je kippen uit kunnen eten wanneer ze willen. Ze gaan op een soort plateau staan, waardoor er voedsel vrijkomt. Op die manier kunnen de kippen eten wanneer ze willen, zonder dat er ongewenste gasten bij het voer kunnen komen. De Feed-o-Matic is zo'n trapbak, bekijk hem hier.

Schoonmaakspullen

Ook belangrijk: schoonmaakspullen. Zeker een mestkrabber ga je veelvuldig nodig hebben. Elke dag moet namelijk de mestplank schoongemaakt worden. Daarnaast moet je het hok zelf ook regelmatig schoonmaken. En eens per maand moet dit grondig gebeuren. Het is handig als je al deze spullen op een vaste plaats opslaat, zodat het schoonmaken een fluitje van een cent wordt.

Naast deze basis benodigdheden zijn er nog talloze andere, praktische benodigdheden die je in het hok of in de tuin zet, of juist in het hok aanbrengt.

Waar kun je kippen benodigdheden kopen?

Kippen benodigdheden kopen is tegenwoordig niet meer zo ingewikkeld. Er zijn allerlei websites die kippenspullen aanbieden, denk bijvoorbeeld aan Bol.com. En ook op tweedehands websites als Marktplaats zul je genoeg materialen kunnen vinden, tegen een lage prijs.

Voor veel mensen is het handig als je ergens de spullen koopt, waar je ook advies kunt krijgen. Dan is een dierenspeciaalzaak erg handig. Leg aan de medewerker uit wat je plannen zijn en wat je zoekt, en je zult al snel de juiste spullen in huis hebben.

Benodigdheden in de tuin

Wanneer je aan de slag gaat met het voorbereiden van je tuin, voor de komst van de kippen, is het belangrijk dat je aan deze zaken denkt.

Ruimte

Geen benodigdheid die je kunt kopen, maar waar je wel over na moet denken: waar laat je de kippen lekker scharrelen? Scharrelen behoort tot het natuurlijke gedrag van de kip. Je kunt ze niet de hele dag in het hok houden. Je kunt je kippen in je tuin laten lopen, maar houd er dan rekening mee dat ze graag je tuin zullen omploegen. Bedenk je daarom dat je ruimte nodig hebt voor de kippen. Reserveer alvast een plekje voor ze, waar ze lekker aan de slag kunnen.

Afrastering

Sommige kippen kunnen vliegen. Niet lang of bijzonder hoog, maar wel hoog genoeg om op visite bij de buren te kunnen. Dat wil je natuurlijk voorkomen. Daarom is het belangrijk dat je je tuin voldoende en hoog genoeg afrastert. Zo kunnen de kippen er niet vandoor gaan.

Daarnaast bescherm je de kippen zelf ook met een goede afrastering. Stel je voor dat de hond van de buren inbreekt in je tuin en achter je geliefde kippen aangaat. Je moet er niet aan denken.

Afgesloten voerton

Al dat lekkere eten moet ergens bewaard worden. Een voerton is erg handig. In een voerton blijft het kippenvoer lekker vers. Bovendien is het handiger dan grote zakken voer binnen te hebben staan. Om te voorkomen dat je last krijgt van muizen, is het handig om een afgesloten voerton te gebruiken. De voertonen van JUNAI zijn hiervoor uitstekend geschikt.

Afgesloten vuilnisbak

Kippenhouden betekent helaas ook dat je met wat rommel te maken krijgt. Ook hier duikt het muizenprobleem weer op: het vuilnis van kippenhouden zorgt ervoor dat muizen het naar hun zin hebben in de tuin. Daarom is het handig een afgesloten vuilnisbak te kopen.

Benodigdheden voor het hok

Wanneer je het hok gaat voorbereiden, is het belangrijk alvast deze spullen in huis te halen.

Zitstokken

In het hok moeten zitstokken geplaatst worden. Daar gaan de kippen ‘s nachts op zitten. Denk bij je keuze voor een zitstok eraan dat de bovenzijde rond moet aflopen. Wil je het graag wat natuurlijk in het hok houden? Dan kun je ook kiezen voor dikke takken.

Warmtelamp

Wordt het abnormaal koud buiten? Dan zullen de kippen een warmtelamp zeker waarderen. Hier kunnen ze lekker onder gaan zitten om warm te blijven. Ook zieke kippen vinden een warmtelamp prettig. Als je van plan bent om kuikens uit te broeden, zal de warmtelamp ook van pas komen.

Speelgoed

Je wilt natuurlijk niet dat je kippen zich zullen vervelen. Misschien denk je daar niet zo snel aan, maar ook kippen kunnen zich vervelen. En net als kinderen, worden kippen die zich vervelen ook al snel vervelend. Daarom is het nodig om na te denken over ‘hentertainment’: entertainment voor je kippen. Koop daarom wat speelgoed voor ze.

Denk bijvoorbeeld aan Peck Toys. Dat is speelgoed met voer erin, dat wordt vrijgegeven als de kip ernaar pikt. Daarmee kom je tegemoet aan de natuurlijke behoeften van je kip.

Nestmateriaal/bodembedekking

Gebruik nestmateriaal of bodembedekking om het je kippen comfortabel te maken. Er zijn verschillende soorten nestmateriaal verkrijgbaar. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor stofvrij stro, zaagsel, Ambiose of Easichick.

Handig om te hebben

Niet per se nodig voor in het hok of in de tuin, maar wel handig om te hebben: deze spullen voor iedere kippenhouder.

EHBO-kastje

Ook kippen kunnen ziek worden of een ongelukje krijgen. De meest voorkomende ongelukken zullen te maken hebben met natuurlijke vijanden. Denk bijvoorbeeld aan de bloedluis. Het is altijd handig om alvast wat sprays en desinfectiemiddelen in huis te hebben.

Je kippen moeten ook ontwormd worden. Zorg ervoor dat je dit al voor aanschaf van de kippen in huis hebt. Ook is het handig om al wat pijnstilling en ontstekingsremmer aan te schaffen, voor het geval dat je kippen zich ernstig bezeren.

Lekkere hapjes

Verwen je kippen regelmatig met wat lekkers. Denk aan macaroni, spaghetti, bami of rijst. Geef ze niet te vaak en te veel, maar een keertje verwennen kan prima. Ze vinden mais uit een potje en rozijnen ook heerlijk.

Wat kosten kippen benodigdheden?

De prijzen voor kippen benodigdheden verschillen per aanbieder. De kippen zelf kosten afhankelijk van de soort zo’n 5 tot 50 euro per stuk. Een hok voor de kippen kost tussen de 130 en de 300 euro. Hierbij maakt het ook uit of je het hok zelf bouwt, of kant-en-klaar koopt. Zelf bouwen is goedkoper, als je handig bent. Je vindt in bijvoorbeeld de Kippengids bouwtekeningen om zelf een hok te bouwen.

Een automatische voerbak en drinkemmer kost ongeveer 35 euro per stuk. Natuurlijk zijn er ook maandelijks terugkerende kosten, zoals het voer en het strooisel. Daarbij kun je rekenen op ongeveer 1,50 euro per kip, per maand.

Er zijn natuurlijk ook nog andere kosten, zoals kosten voor het aanvragen van vergunningen of voor de dierenarts. Deze kosten hebben we voor nu buiten beschouwing gelaten, maar het is wel goed om er rekening mee te houden in je begroting.

Checklist kippen benodigdheden

Ga je shoppen voor je kippen? Je kunt dit boodschappenlijstje gebruiken om eenvoudig met kippenhouden te beginnen:

Je bent van plan kippen te houden. Ze lijken je leuk, gezellig en een toevoeging aan je tuin. Waarschijnlijk heb je al wat rondgekeken naar kippen, maar kom je er niet helemaal uit wat je deze hobby precies gaat kosten. Want naast kosten voor de aanschaf van kippen, zijn er ook nog een aantal kosten waar je mogelijk nog niet aan hebt gedacht. Waar moet je rekening mee houden?

Welke kosten voor een kip?

Wanneer je gaat beginnen met kippen houden, moet je rekening houden met een aantal ‘kippen houden kosten’. Sommige kosten maak je eenmalig, andere kosten komen maandelijks terug. Allereerst betaal je de aanschafprijs van de kip. Dit zijn eenmalige kosten. Daarnaast heb je ook nog eenmalige kosten voor de aanschaf van een hok, en een aantal andere eenmalige kosten, zoals medische apparatuur om je kippen goed te kunnen verzorgen.

Naast eenmalige kosten, zijn er ook terugkerende kosten. Denk bijvoorbeeld aan het voer, de bodembedekking, graan, et cetera. En daarnaast hebben we nog onregelmatige kosten, zoals de kosten voor een bezoekje aan de dierenarts. Huisdieren kosten nu eenmaal geld en dat is bij een kip niet anders.

Kippen kopen, voor welke prijs?

Wat een kip kost om aan te schaffen, verschilt. De kippen prijs hangt onder meer af van de grootte en het ras, maar ook van de zeldzaamheid ervan. Je verwacht misschien aardig wat te moeten betalen voor een levend dier, maar eigenlijk zijn de kippen zelf niet de grootste kosten. De kippen prijs ligt tussen de 4 euro en de 50 euro. De meest voorkomende kippen kun je kopen voor minder dan 20 euro.

Een paar voorbeelden:

Dit zijn ongeveer de kosten voor een kip van de fokker. Zoals je ziet zijn het geen schrikbarende prijzen. Gelukkig maar, want dan kun je zo een toompje overkopen. Een kip in z’n eentje houden is ongezellig voor de kip, en ze zal er ongelukkig van worden. Daarom kun je beter een groepje kopen. Voor de kosten hoef je het niet te laten, in elk geval.

Kosten voor het hok

Voordat je je kippen gaat ophalen, is het handig dat je het hok alvast in orde hebt. De kosten voor een kippenhok behoren tot de eenmalige opstartkosten. Koop meteen een goed hok, zodat deze nog jaren meekan. Het is immers zonde als je na een korte tijd er alweer een en ander aan moet versleutelen, of weer een nieuw hok moet kopen.

Het kippenhok is dan ook een van de belangrijkste items om aan te schaffen. Misschien zelfs wel het belangrijkste item. Dit wordt het huis voor je kippen. Nu hebben je kippen geen kippenvilla nodig, maar bewegingsruimte is toch wel erg prettig.

Een hok kost je tussen de 300 en de 1000 euro. Natuurlijk kun je het hok ook zelf maken, dan betaal je alleen voor de materiaalkosten. Een eigen kippenhok bouwen is geen hogere wiskunde. Als je een bouwtekening kunt lezen, kun je je eigen hok bouwen. Je vindt hiervoor bouwtekeningen online en in de Kippengids.

Je kunt voor de goedkoopste varianten gaan, maar we raden het niet aan. De kwaliteit is namelijk vaak een stuk lager dan bij een middenklasse hok, en dat is wel van invloed op de kwaliteit van leven van je kippen. Goedkoop is op langere termijn duurkoop.

In het hok is ook bodembedekking nodig. We noemen het ook wel eens nestvulling. Ook dit zijn niet de grootste kosten: 3 euro tot 13 euro per maand, ongeveer. Op jaarbasis zul je er dan 36 tot 156 euro aan kwijt zijn.

Wat kost een voerbak voor kippen?

Naast het kippenhok zijn er ook nog een aantal kleinere zaken waar je rekening mee moet houden. Dit heeft vooral te maken met de gezondheid van je kippen. Je kippen gaan niet uit een trog eten, maar het liefst uit een metalen voer- en drinkbak. Het voordeel van metaal is dat je er ongenode gasten als ratten bij weg houdt.

Een voer- en drinkbak kost tussen de 10 euro en de 40 euro, afhankelijk van de uitvoering en de kwaliteit die je kiest. Een opslagton voor het voer is ook handig. Dit kost ongeveer 20 tot 30 euro. Je wilt je kippen uiteraard beschermen, dus is een afrastering ook handig. Dit zal je tussen de 50 en 100 euro kosten. En natuurlijk voor de lekkere trek: een groenteruif. Een tientje. Heb je al deze kippen benodigdheden nog niet? Neem hier een kijkje naar de best beoordeelde voerbak, drinkbak en opslagton van bol.com.

Je kunt ervoor kiezen om weinig geld uit te geven aan een voerbak of drinkbak. Bakjes, borden en pannen zijn alternatieven, maar het is toch niet zo mooi als een echte voer- of drinkbak.

Een groenteruif is aan te raden, omdat je de groenten dan niet meer op de grond hoeft neer te leggen. Leg je groenten op de grond, dan is de kans aanwezig dat je ijverige hennetjes de groenten zullen vertrappen. Ze hebben er dan op gestaan en dan eten ze het niet meer.

Kosten voor voeding

Je kippen moeten lekker en gezond kunnen eten. Daarom krijgen ze volgens een vast patroon voer. Je kunt inderdaad snacks voeren, maar nooit ten koste van het basisvoer. Een zak voer van 20 kilogram is voldoende voor een maand voor vier kippen. Zo’n zak kost je tussen de 8 en 15 euro per maand. Doe dat keer twaalf, en je weet wat je kippen per jaar zullen kosten, qua voer: tussen de 96 en de 180 euro. Noem maar eens een ander huisdier dat zo goedkoop is.

Eventueel kun je de kippen supplementen voeren. Denk aan middelen tegen wormen, luizenpoeder, tonics en vitaminen. Dat zal je zo’n 60 euro op jaarbasis kosten.

Dierenartskosten

Net als andere huisdieren, kan een kip ziek worden. Steeds meer mensen beginnen hun kippen als onderdeel van het gezin te zien, net als bij katten en honden. Dierenartsen zien gemiddeld dan ook een keer per week kippen in de praktijk. We zijn steeds meer bereid om goed te betalen voor de gezondheid van onze kippen.

Je kunt de meest voorkomende ziektes prima laten behandelen bij de dierenarts. Dat zal je wel wat geld kosten, maar dan heb je ook weer gezonde kippen in het hok. Het is zo belangrijk om problemen direct aan te pakken, omdat je anders snel je andere kippen kunt laten besmetten door een zieke kip.

Operaties aan kippen komen eigenlijk amper voor, dus daar kun je niet echt rekening mee houden. Voor een bezoekje aan de dierenarts en wat medicatie kun je op ongeveer 40 euro tot 50 euro per keer rekenen.

Verzorgingskosten

Hoenders zijn vatbaar voor verschillende (dodelijke) ziektes. Gelukkig komen ze niet zo vaak voor, maar toch is het goed er rekening mee te houden. Parasieten, snot, oogontstekingen en wormen zijn zaken die je regelmatig bij kippen ziet en dan moet je er op tijd bij zijn. Nog beter is om het te voorkomen door hier supplementen en medicatie voor te geven.

Bloedluizen zijn bijvoorbeeld de natuurlijke vijand van de kip. Je kunt bloedluis in het hok tegengaan door preventief tabakstelen te leggen. Die kosten zo’n 6 euro voor anderhalve kilo. Het is ook een goed idee om het hok elke zes weken te desinfecteren met een speciale spray. Dat kost ongeveer 20 euro voor 500 milliliter.

Totale kosten kippen houden

Wat kost het nu in totaal om kippen te houden? Je hebt al verschillende bedragen voorbij zien komen. Houd er rekening mee dat het gemiddelden zijn. Soms zijn dierenwinkels goedkoper met hun prijzen en soms duurder. Laten we uitgaan van de basis:

Eenmalige kosten voor het houden van kippen:

ProductPrijs
Hok350 - 1000 euro
Voer - en drinkbakken10 - 40 euro
Afrastering voor kippen50 - 100 euro
Kippen (per kip, uitgaan van 4)4 - 50 euro (x3) = 20 - 200 euro
Totaal:415 - 1340 euro

Vaste kosten voor het houden van vier kippen (per jaar):

ProductPrijs
Voer (zak van 20 kilo)8 -15 euro (x12) = 96 - 180 euro
Nestvulling (voor een maand)3 - 13 euro (x12 = 36 - 156 euro
Supplementen60 euro per jaar
Totaal:192 - 496 euro

Zijn kippen goedkoop?

Zoals je ziet vallen de kosten om kippen te houden best nog meer, als je het vergelijkt met de kosten voor andere huisdieren. Kippen zijn een van de goedkoopste dieren in onderhoud en voer. Je bespaart natuurlijk ook op de aanschaf van eieren: die leggen je kippen zelf voor je. Eigenlijk zou je die kosten nog weer van het totaal moeten aftrekken. Je eigen bio-eieren zijn goed voor ongeveer 249 euro per jaar.

Wist je trouwens dat er gemeenten zijn in onder meer België die hun kippenhouders belonen met een kippenpremie? Altijd handig!

Net als mensen hechten kippen veel waarde aan hun hygiëne. Ze vinden het niet fijn om vuil te zijn. En van vervelende insecten als mijten en luizen willen kippen al helemaal snel af. Mensen wassen zich met water en zeep, maar de kip niet. De kip is geen waterliefhebber. In plaats daarvan neemt de kip een zandbad. Dat doen ze vrijwel dagelijks. Welk zand heb je daarvoor nodig? En hoe zorg je ervoor dat je een zandbad op een goede manier aanbiedt?

Zand voor kippen

Kippen hebben ongeveer een half uurtje nodig om zich te baden. Elke dag even in bad zorgt ervoor dat je kip mooi schoon blijft. Kippen baden zich door een kuiltje te graven en erin te gaan zitten. Daarna spreidt ze haar veren en schudt ze haar lichaam om het zand tussen de veren te krijgen. Daarna gaat ze liggen, begint ze te draaien en schudt ze zich uit. Daarna is je kip weer ‘fris als een hoentje’.

Natuurlijk wil je dat een bad comfortabel is. Daarom vraag je je misschien af welk kippenzand je het best kunt kiezen. In principe maakt het er niet zoveel uit welk zand je kiest; fijn wit zand of speciaal kippenbadzand. Kippen zijn niet zo kieskeurig. Maar ze even verwennen, vinden ze heerlijk.

Waarom zand in het hok?

Kippen houden ervan een zandbad te nemen. Het zorgt ervoor dat de veren mooi schoon blijven. Daarnaast heeft het ook een goede werking tegen parasieten. Kippen krijgen er minder last van luizen, vlooien en mijten van. Het zand doodt deze parasieten. Het zand komt tussen de veren terecht en heeft daar een verwijderende werking op overtollig vet.

Strooi geen zand in het hok, maar plaats het zand in een aparte bak in de ren. Het is de bedoeling dat het strikt gescheiden blijft van de bodembedekking. Je kunt het zand het best in de zon zetten, zodat het vocht goed verdampt. Je kippen kunnen het zand meerdere keren gebruiken, zolang het nog droog en schoon is. Zodra het vies wordt, moet het worden vervangen.

Welk zand kiezen?

Je kunt kiezen voor gewoon zand, maar ook voor speciaal badzand voor pluimvee. Daarmee verwen je de kippen een beetje, maar het helpt ze daadwerkelijk gezond te blijven. Dagelijks een zandbad nemen is goed voor de kip: het helpt bij het verwijderen van vuil, luizen, vlooien en mijt.

Speciaal badzand voor kippen bestaat vaak uit turf, zand en aarde. Sommige kippenhouders noemen het ‘de ideale combinatie’. Het zand zorgt er namelijk voor dat de luizen worden opengescheurd, terwijl de turf en diatomeeënaarde beiden de eigenschap hebben vocht en bloed van de bloedluis te absorberen.

Je kunt ook kiezen voor speelzand, brekerszand of schelpenzand. Ook bij deze soorten zand is het belangrijk dat het niet nat wordt. Een kip wil niet badderen in nat zand. Je kunt beter ook geen klei uit de tuin gebruiken. Het is niet echt geschikt voor een stofbad. Zoals gezegd: kippen zijn niet heel kieskeurig, maar sommige materialen voelen echt niet fijn voor een bad. En dan is het heel simpel: vindt de kip het niet fijn, dan blijft ze niet zitten. Wat dat betreft zijn ze soms ook een beetje eigenwijs.

Toevoegingen aan het zand

Je kunt aan het zand verschillende toevoegingen doen. Daarmee maak je het badderen nog comfortabeler en gezonder.

Zo kun je bijvoorbeeld houtas toevoegen. Dit bevat vitamine K, calcium en magnesium. Daarmee verbeter je de gezondheid van je kippen. Het absorbeert bovendien ook toxines uit de poriën. Daardoor werkt het als een soort medicijn. Als je kippen een beetje van het as opeten, kan dat geen kwaad.

Diatomeeënaarde wordt veel gebruikt in de kippenhouderij. Dit is een natuurlijk en silica-rijk poeder. Het bevat anti-parasitaire eigenschappen en doodt mijten, luizen, vlooien en teken. Kippen houden ervan erin te baden. Kippenhouders kunnen het ook aan het voer toevoegen, maar voor nu beperken we het tot het zandbad.

Met gedroogde kruiden kun je ontstekingsremmers toevoegen. Van rozemarijn en tijm is bekend dat het een ontstekingsremmende werking zou hebben. Er wordt aangenomen dat dit de luchtwegen van de kippen onderhoudt. Wanneer je bijvoorbeeld oregano toevoegt, boost je het immuunsysteem. Met peterselie zorg je voor wat extra vitamines. Voeg je wat munt toe? Dan blijft de kip lekker koel. Bovendien heeft munt een sterke geur, wat helpt om knaagdieren en insecten op afstand te houden.

Heb je nog wat fijn zand in de tuin? Gooi het er gerust bij. Fijn zand zorgt ervoor dat de veren beter schoon worden en parasieten zich liever niet meer bij d ekip nestelen.

Zandbad kippen: goed voor de gezondheid

Een zandbad voor kippen is heel goed voor de gezondheid. Ze zorgen ervoor dat alle vieze bacteriën van zich afgewassen worden, dat parasieten gedood worden en dat het overtollige vet tussen de veren weggaat. Je kip voelt zich na een bad weer helemaal fris en fruitig.

Een zandbad is nodig voor een goede gezondheid, omdat parasieten je kip erg ziek kunnen maken. De meest voorkomende parasiet is de bloedluis. Die zuigt letterlijk het leven uit je kip. Je kip zal bleek zien en zich ziek voelen als ze last heeft van bloedluis. Daarom is het een goed idee veel aandacht te besteden aan een zandbad. Dat scheelt heel wat dierenartskosten en kosten voor middelen om de bloedluizen te bestrijden. Kippenzand is misschien wel de goedkoopste oplossing om een plaag in het hok te voorkomen.

Een zandbad voor kippen maken

Wanneer je een zandbad voor je kippen wilt maken, is het belangrijk dat je een badje gebruikt met een opstaande rand van ongeveer 20 centimeter. Hoe groot het bad moet zijn, hangt af van de soorten kippen die je houdt. Grote kippen hebben vanzelfsprekend een groter bad nodig dan krielkipjes. Voor dwerghoenders volstaat een oppervlakte van ongeveer 55 vierkante centimeter. Voor grotere rassen moet je mogelijk kiezen voor een oppervlakte tot één vierkante meter.

Vul het bad met bijvoorbeeld fijn wit zand en vervang het geregeld. Je kunt het badje het best op een droge locatie zetten, want nat zand wordt modderig. Dan neemt je kip een modderbad, en worden ze nog niet mooi schoon. Dat is verre van ideaal.

Veel mensen gebruiken een oude kattenbak of de onderkant van een oude hamsterkooi als zandbad. Eigenlijk is dit niet zo geschikt, omdat deze bakken vrij ondiep zijn. De inhoud van de bak wordt dan zo naar buiten gegooid. Je kunt het best voor een oude band of een houten kist kiezen. Of natuurlijk een speciaal badje voor kippen bestellen.

Zandbad en vrije uitloop

Heb je genoeg ruimte rondom het huis? Dan lopen je kippen misschien vrij rond. Dat is voor kippen het allerfijnst: het is niet vanzelfsprekend voor ze dat ze in een hok zitten. Het de prettigste manier van leven die er is. Vooral omdat de kippen hun leven zelf in handen hebben. Ze weten waar ze hun voedsel vandaan kunnen halen en ze weten precies waar het fijn badderen is. Bovendien worden je kippen niet te vet en blijven ze in goede conditie.

Lopen je kippen vrij rond, dan hoef je in principe geen zandbad te maken. Ze vinden zelf een geschikte plek om te badderen. Let op: dit gaat ten koste van de netheid van je tuin. Kippen die vrij rondlopen kunnen er een behoorlijke rommel van maken. De kip wroet in de aarde en neemt bijvoorbeeld een zandbad in je borders. Hier en daar kom je ook kippenpoep in je tuin tegen.

Voor kippen die af en toe naar buiten gaan en meestal in een hok worden gehouden, is een zandbad in het hok echt noodzakelijk. Ze hebben geen andere plek om te badderen. Bovendien kun je in een woonwijk ook geen kippen vrij los laten lopen. Bepaal dus wat voor jouw situatie het beste is en denk daarbij aan de mogelijkheid een zandbad te nemen voor de kippen. Zo zorg je voor frisse, fruitige, gezonde en mooie kippen in je tuin.

Sommige kippen kunnen vliegen. En als hun vleugels langer en krachtiger worden, kunnen ze steeds hoger en verder vliegen. Niet echt wenselijk als je in een woonwijk woont. Je wilt immers niet dat je kippen ervandoor gaan of op visite gaan bij de buren. Daar is een oplossing voor, die niet onomstreden is: kortwieken. Vroeger gingen kippenhouders nog verder, en deden ze zelfs aan leewieken. Wat zijn deze twee methodes precies? En wat is het verschil? En waarom is leewieken eigenlijk verboden?

Wat is kortwieken?

Wanneer we het hebben over kortwieken, hebben we het over een methode om de belangrijke veren van de vleugel van een vogel af te knippen. Dit gebeurt meestal aan één zijde. Op die manier voorkom je dat je kip gaat vliegen. De belangrijke veren noemen we de slagpennen. Kortwieken is in principe een pijnloze behandeling. Je kunt het in principe vergelijken met nagels knippen.

Wat het probleem is met kortwieken, is dat je je kip ernstig uit balans brengt. Door slechts aan een zijde de slagpennen te knippen, kan de kip niet meer vliegen. Dat is tegen haar natuurlijke instinct. Sommige kippen vliegen nu eenmaal. Gelukkig is er een methode om het vliegen te verminderen, zonder je kip drastisch uit balans te brengen of schade toe te brengen. Als je je kippen voorzichtig kortwiekt en de stappen uit dit artikel opvolgt, is er niets aan de hand.

Als je je kip tweezijdig kortwiekt, kan ze nog wel vliegen, maar niet meer zo ver en niet meer zo hoog. Op die manier kan je kip gewoon haar natuurlijke gedrag uiten, zonder het vervelend wordt voor de kippenhouder.

Waarom kortwieken?

Kippen kortwieken wordt meestal gedaan om ervoor te zorgen dat de kip niet meer zal vliegen, of minder zal vliegen. Dat is eigenlijk ook de enige reden om het te doen. Lange vleugels hebben is namelijk voor een kip helemaal niet vervelend. Het kan geen kwaad om ze te laten groeien, als je accepteert dat je kippen kunnen vliegen.

In sommige situaties wil je dat je kippen niet, of veel minder kunnen vliegen. Bijvoorbeeld als je je kippen in een woonwijk houdt. Het is niet wenselijk dat je kippen bij de buren op bezoek gaan. Kortwieken is dan een optie, maar er zijn ook nog alternatieven. Daarover lees je zo meer.

Kippen kortwieken: wanneer?

Wat is nu de perfecte kippen kortwieken leeftijd? In principe is het een goed moment als de eerste slagpennen zijn aangegroeid. Wanneer dat gebeurt, verschilt per kippenras. Je moet hiervoor de groei goed in de gaten houden. Natuurlijk kun je ook ervaringen uitwisselen en om raad vragen bij dierenspeciaalzaken en kippenfokkers.

Als je eenmaal met knippen bent begonnen, is het zaak dat je de kip steeds in de gaten houdt. De slagpennen groeien namelijk gewoon weer aan, dus op een gegeven moment is je kip weer op volle sterkte. Merk je dat de slagpennen weer aardig groeien, dan is het tijd om te knippen.

Kortwieken: stappenplan

Ga je een kip kortwieken? Dan doe je dat op de hoogte van de kleine veren, dichter bij het lichaam. Gebruik voor het kortwieken een schone kwaliteitsschaar. Op die manier is het kortwieken het meest effectief en 100 procent pijnloos. Heb je dit nog nooit gedaan? Dan is het handig om dit stappenplan te volgen:

Goed om te weten: een keer per jaar komt de kip in de rui. Dan krijgt je kip een nieuw pak met veren, en dus ook nieuwe slagpennen. Dat houdt in dat je kippen weer op volle kracht kunnen vliegen. Daarom moet je de kippen dan weer opnieuw kortwieken. Het kortwieken is dus een jaarlijks terugkerend klusje. In principe doe je kortwieken een keer per jaar, na de rui.

Kortwieken of leewieken?

Vroeger konden kippenhouders de keuze maken tussen kortwieken of leewieken. Leewieken is het amputeren van de vleugel vanaf het middenhandsbeentje. Het is dus een heel andere methode dan het afknippen of inkorten van de slagpennen. Leewieken moest al heel vroeg in het leven van de kippen gebeuren. Al vanaf een leeftijd van drie weken vond de amputatie plaats. Het middenhandsbeentje is een van de belangrijkste botten die de kip gebruikt om te kunnen vliegen.

Leewieken hoefde maar een keer te gebeuren, en was niet iets wat je hoefde te herhalen: de ingreep was permanent. Over leewieken is veel maatschappelijke discussie ontstaan, omdat het dieronvriendelijk is. Je amputeert iets van je kip, en dat is een pijnlijke ingreep.

Verbod op leewieken

Het is verboden om je kippen te leewieken. Het mag niet meer. Eerst was het zo dat leewieken alleen nog mocht bij vogels die buiten gehouden worden zonder overkapping, maar sinds 2018 is het helemaal verboden. Doe je het toch, dan kun je daar een flinke boete voor krijgen.

Eerlijk gezegd vinden we leewieken geen actie voor een liefhebber van de verschillende kippenrassen. Kortwieken is een veel betere methode, ondanks dat je deze methode soms moet herhalen. Helemaal niet kortwieken is een nog betere methode, omdat je dan niets aan je kippen aanpast.

Wat zijn de nadelen van kortwieken?

Kortwieken heeft wel enkele nadelen. De meningen over kortwieken lopen uiteen. De een ziet het als een manier van verzorging, terwijl een ander het als onwenselijk kan zien. De Dierenbescherming vindt kortwieken bijvoorbeeld in zijn geheel onwenselijk. Zeker als het gaat om wilde vogels.

Kippen kortwieken doe je om te voorkomen dat ze gaan vliegen. Echter, het natuurlijke gedrag van de kip is af en toe een stukje vliegen. Daar komt bij dat je onveilige situaties voor de kip kunt veroorzaken. Wanneer een kip zich bedreigd voelt, vindt ze het fijn dat ze kan wegvliegen. Nu kan dat niet. Nu is er dus een grotere kans dat je kip wordt aangevallen door een kat of een vos. Dat zul je dus moeten overwegen.

Doet kippen kortwieken de kip pijn?

In principe doe je de kip geen pijn met kortwieken. Je veroorzaakt geen leed bij je dieren. Dat is altijd fijn om te weten. Het is ook niet zo dat het kortwieken helemaal geen voordelen heeft voor kippen. Wanneer je je kip ‘in gevangenschap houdt’, zoals dat zo mooi heet, hebben ze een goed leven met genoeg voer en veiligheid. Je neemt de zorg voor je kippen op je. De kans dat ze worden aangevallen is in gevangenschap al een stuk kleiner dan in het wild.

Wil je kortwieken, dan kun je dat dus doen. Er is wat maatschappelijk debat over, maar uiteindelijk bepaal jij als kippenhouder en eigenaar van de kippen zelf wat je met je eigen kippen wilt doen. Het is niet bij wet verboden. Leewieken is wel bij wet verboden.

Alternatieven voor kortwieken

Zoals gezegd is helemaal niet kortwieken de beste methode die je kunt kiezen. Je past dan niets aan je kip aan. Maar wat is dan het alternatief voor kortwieken? Het is een oplossing die erg voor de hand ligt, maar waar toch weinig mensen voor kiezen: het ophogen van je kippenren of je omheining.

Eigenlijk is een hogere kippenren of omheining voldoende om te voorkomen dat je kip ervandoor vliegt. Het is juist een goed idee, omdat je er maar één keer werk van hebt, en je kip er geen last van heeft. Begint je kip te vliegen in de ren of in de buurt van de omheining, dan zal je kip al redelijk snel doorhebben dat dat niet gaat. Met een kippenren of een omheining van ongeveer 150 centimeter, voorkom je dat je kippen gaan vliegen.

Voor zwaardere kippen is een omheining van 50 centimeter al voldoende. Hoger kunnen ze niet vliegen, omdat het gewicht dat niet toestaat. Toch is het altijd goed om een iets hogere ren of omheining te bouwen, omdat kippen best vindingrijk zijn. Ze vinden altijd wel een manier om toch te proberen hoger te vliegen.

Geen opstapje voor je kippen

Voorkom dat je een overdek verblijft van een meter naast een omheining van 150 centimeter zet. Dan maak je namelijk een soort opstapje voor je kippen. Je kippen zullen dan via het dak van het verblijf uit de omheining vliegen, en dat is knap lastig voor een kippenhouder.

Laat je daarom adviseren over hoe je het best een kippenren of een kippenhok kunt bouwen of kunt kopen. In de Kippengids vind je ook al veel handige tips hiervoor.

Ineens waren ze in het nieuws: apenpokken. We hebben daar jaren niets over gehoord, en nu laait de discussie over de verschillende pokkenvirussen op. Hoe goed zijn we beschermd? Wat is het risico op pokkenvirussen bij kippen? En kunnen de kippenpokken ook bij mensen voorkomen? Je leest alles wat je wilt weten over pokken bij kippen.

Pokken bij kippen: een lastige aandoening

Vooral in de warme maanden lopen je kippen de kans in aanraking te komen met het pokkenvirus. Deze verschijnselen komen overal voor. Zowel bij opfok als bij vermeerderingsbedrijven. In principe kan iedere kip kippenpokken krijgen. Dus ook de kippen die hobbymatig houdt. Meestal gebeurt dat 5 tot 8 dagen na de eerste infectie met het pokkenvirus.

Pokken zien eruit als grauwe, wratachtige zweren. Bij kippen komen ze vooral voor op het niet bevederde huis, en op de kop. Je zult ze goed op de kam zien zitten. Verder zitten ze vaak rond de lellen en rondom de ogen en de mond. In principe gaat een besmetting met het pokkenvirus vanzelf over. Het duurt vaak zo’n 3 tot 4 weken. Na genezing kunnen er littekens achterblijven.

De oorzaak van kippenpokken

Kippenpokken worden vooral verspreid door muggen en andere bloedzuigende insecten. Het virus is erg besmettelijk, maar het het verspreidt zich onderling langzaam. Bloedluizen en wondjes kunnen direct zorgen voor besmettingen bij koppeltjes kippen. Ook via de drinktorens kunnen pokken verder worden verspreid. Helaas is er geen directe behandeling tegen kippenpokken.

Hoe weet ik of mijn kippen last hebben van kippenpokken/difterie?

In het geval van difterie zie je de symptomen nog niet meteen op de huid van de kip, maar merk je het juist aan de slijmvliezen van de mond en de luchtwegen. Er ontstaat op de slijmvliezen een geelachtige aanslag die kan zweren. Dat is lastig om te zien, maar je merkt het al snel in het gedrag van de kip.

Een zieke kip krijgt waarschijnlijk last van de ademhaling. Ook zal de kip weinig zin meer hebben om te eten. De ontstekingen zorgen dus voor een verminderde voedselopname. Dat leidt tot vermagering en een verminderde weerstand. Zo blijft de cirkel dus rondgaan.

Kippenpokken behandelen

Graag hadden we hier een hele uitleg neergezet over pokken bij kippen behandelen. Helaas zit dat er niet in, omdat kippenpokken zich slecht laten behandelen. Je zult geduld moeten hebben en ongeveer 3 tot 4 weken wachten voordat de besmetting weer overgaat. Het lichaam van een kip kan de pokken zelf opruimen. Je kunt de kip wel helpen om makkelijke door het proces heen te komen.

Allereerst kun je het best beginnen met dwangvoederen. Houd daarnaast de ogen open met een oogzalf. Je kunt ook antibiotica toedienen, met bescherming tegen bacteriële infecties. Dien ook multivitamine preparaten en vitamine A toe, om de algemene toestand van je kippen wat te verbeteren. Eventueel kan de dierenarts ook een ontstekingsremmer aanbevelen.

Je hoort vaak dat er met antivirale middelen wordt gewerkt. Helaas is daarvan het nut bij kippenpokken niet bewezen. Noodvaccinaties kunnen het ook gemakkelijker maken bij een kip, maar die zijn maar mondjesmaat beschikbaar. Je bent dan ook vooral aangewezen op de stappen die we net noemden, en geduld. Veel geduld.

Kippen pokken difterie behandeling

Op dit moment bestaat er geen medicijn dat het zogenoemde avipoxvirus zelf kan doden. Wel kun je je kippen preventief inenten. Bacteriële infecties als gevolg van de difteriebesmetting kunnen worden behandeld met bijvoorbeeld ontstekingsremmers en antibiotica.

Bij een zieke kip is het goed om vooral te letten op de zwellingen rond de ogen en in de keelholte. Die kunnen er namelijk voor zorgen dat de kip niet langer eet. Je zult in sommige gevallen dan aan dwangvoederen moeten beginnen. Als je twijfelt over de gezondheid van een van je kippen, is het altijd een goed idee om langs een dierenarts te gaan, of de dierenarts bij jou te laten komen.

Heb je last van een besmetting in het hok? Ontruim het hok dan, en ontsmet het met reinigende middelen als Halamid-d. Dit middel doodt onder meer bacteriën. Je kunt ook Cid 20 gebruiken. Dat is een vergelijkbaar middel dat onder meer bacteriën, schimmels en virussen in het kippenverblijf opruimt.

Kippenpokken vaccin: besmetting voorkomen

Natuurlijk wil je kippenpokken in het hok voorkomen. Dat kun je doen door je kippen op tijd in te enten. Zo is er bijvoorbeeld Nobilis AE + PD op de markt, dat een levend vaccin is tegen trilziekte en pokken difterie bij kippen. Dit kun je niet zelf geven, dat moet de dierenarts doen. Bij een kippenpokken vaccin wordt er een dosis per dier op de leeftijd van 8 tot 16 weken gegeven. Dit soort middelen kunnen niet met elkaar vermengd worden.

Een maand na de vaccinatie moet je het contact tussen gevaccineerde dieren en niet-gevaccineerde dieren vermijden.

Het vaccineren gaat als volgt: de kippen worden gevangen, en de vleugel wordt opengehouden. Vervolgens wordt de ‘wing web methode’ gehanteerd. Dat noemen we ook wel eens de vleugelprik. Daarbij wordt een (dubbele) naald in de plooi van de vleugel afgedrukt. Daarop zit het pokken vaccin. Daarmee voorkom je dat je kippen kippenpokken kunnen krijgen.

Andere manieren voor kippenpokken voorkomen

Naast vaccinaties zijn er nog andere manieren om de kippenpokken en difterie t e voorkomen. Kippen kunnen elkaar flink aansteken met de pokken, dus is het voor jou als kippenhouder zaak om hiertegen op de treden. Je verkleint de kans op infectie met een paar praktische en nuttige tips.

Allereerst is het belangrijk dat het water waar de kippen van drinken, zo min mogelijk stilstaat. Stilstaand water kan namelijk een broedplaats voor muggen worden. Kippen krijgen juist de kippenpokken van die muggen. Daarnaast is het belangrijk de rode bloedmijt of bloedluis te bestrijden in de ren en de stal.

Reinig het kippenhok regelmatig. Hetzelfde geldt voor de voedselbakken en de waterbakken. Veel kippenziektes komen voor als gevolg van een te slechte hygiëne. Een keer per week het hok flink aanpakken wordt zeker aangeraden. Echt grondig schoonmaken moet ongeveer een keer per maand gebeuren. Op deze manier voorkom je ziektes, zoals kippenpokken in het hok.

Zorg er ook voor dat de kippen voldoende beweegruimte hebben. Kippen die dicht op elkaar zitten, poten elkaar sneller aan. Bij weinig beweegruimte kun je je wel voorstellen dat één kip met de kippenpokken het snel overbrengt op een ander. Voor je het weet hebben al je kippen er last van.

Hebben je kippen pokken? Dan is het belangrijk dat je de besmette kippen apart zet van de andere kippen. Op die manier vertraag je de verdere besmetting in het hok. Met een beetje geluk stop je de verspreiding op deze manier helemaal. Zieke kippen afzonderen van andere kippen is altijd een goed idee. Als de kip is genezen, kan deze weer terug bij haar kippenvriendinnen.

Kippenpokken bij mensen: is dat erg?

Het is goed om te weten dat kippenpokken niet vaak bij mensen voorkomen, en dat als je er last van hebt, verdere verspreiding op mensen meestal niet mogelijk is. Mensen kunnen elkaar eigenlijk niet besmetten met kippenpokken.

Wanneer je last hebt van kippenpokken, verloopt deze ziekte als alle andere pokkenziekten. Je krijgt misschien wat koorts, hoofdpijn, spierpijn, gezwollen lymfeklieren, rillingen of moeheid. Na een dag of drie verschijnen er mogelijk vlekken op de huid. Dat kan over je hele lichaam verspreiden. Uiteindelijk gaat de huiduitslag over in blaasjes op de huid. De blaasjes drogen en vallen na een week of drie van de huid. Daar kun je littekens aan overhouden.

Is het gevaarlijk? Nee, niet echt. Hoewel er vroeger veel mensen zijn overleden aan elke vorm van de pokken, hoef je je er nu niet meer echt druk om te maken. Bovendien zijn veel mensen tot 1974 gevaccineerd tegen allerlei vormen van pokken, waarvan de waterpokken de meest voorkomende variant was.

Kunnen mensen kippenpokken krijgen?

Mensen kunnen kippenpokken krijgen, maar dat komt niet vaak voor. Als je last hebt van kippenpokken, is de kans ook relatief klein dat je andere mensen besmet. Kortom: het is niet iets om ieder moment van de dag aan te denken.

Word je als mens ziek van kippenpokken?

Zoals gezegd verloopt een kippenpokkenbesmetting bij mensen op ongeveer dezelfde manier als ieder ander pokkenvirus. De verschijnselen die erbij horen lijken nog wel het meest op griep, maar dan in combinatie met blaasjes en bultjes. Je zult er niet erg ziek van worden. De kans dat je hulp van de dokter nodig zal hebben, is klein.

Ter vergelijking: in Afrika sterft zo’n 3 tot 6 procent van de besmette mensen aan een pokkenvirus. Hier in West-Europa is dat veel lager. We hebben hier de Westerse geneeskunde, zijn veel massaler gevaccineerd en hebben een hogere weerstand. En als je dan écht goed last hebt van de pokken, zijn er in Nederland nog talloze pokkenvaccins beschikbaar.

Wanneer je kippen diarree hebben, is dat erg vervelend. Want vaak blijft het niet bij één kip die zich even niet zo lekker voelt. Kippen kunnen elkaar aansteken. Zeker als de hygiëne in het hok niet helemaal op peil is. Overigens kan diarree bij kippen allerlei oorzaken hebben. Kippen hebben diarree als de ontlasting slap en dun is. Wat zijn daar de oorzaken van? En wat kun je eraan doen?

Diarree voorkomen

Voordat we ingaan op wat diarree is en hoe je dit kunt aanpakken, is het misschien goed om te weten hoe je darmproblemen voorkomt. Weet dat gebalanceerd kippenvoer de basis is voor een gezond darmstelsel. Wanneer het darmstelsel optimaal werkt, zullen je kippen geen last van diarree krijgen.

Kippen kunnen van nature al wat zwakker en gevoeliger zijn. Dan kan het helpen om ze wat extra vitamines te geven, om de weerstand op peil te houden. Extra vitamines kunnen een goede ondersteuning bieden. Ook is het goed om stress te voorkomen, door zo min mogelijk veranderingen aan te brengen aan de routine van de kip. Experimenteer niet te veel met verschillend voer, met nieuwe kippenhokken en met het toevoegen van nieuwe kippen aan de toom. Al deze zaken kunnen van invloed zijn op de ontlasting van je kippen.

Diarree bij kippen: wat is dat?

Bij diarree denken we aan de gewone verschijnselen die mensen ook hebben: dunne ontlasting, zonder goede consistentie. Bij kippen is dat niet anders. Normaal gesproken hebben kippen groenbruine ontlasting, met een witte punt erin. De ontlasting hoort droog te zijn, en een stevige klont te vormen. Wanneer kippen diarree hebben, is dat niet zo. Ze kunnen zich daar behoorlijk ziek onder voelen.

Diarree kan ervoor zorgen dat je kippen uitdrogen en vermageren. In sommige gevallen is er ook bloed in de diarree vermengd. In dat geval is de diarree een symptoom van een ziekte, die je het best door de dierenarts kunt laten onderzoeken. Het is dan handig ook een monster van de ontlasting mee te nemen naar de arts.

Mestonderzoek

Wanneer je diarree hebt geconstateerd, wil je natuurlijk weten wat de oorzaak is en hoe je dit op kunt lossen. Een mestonderzoek kun je gewoon thuis doen. Je vangt de ontlasting op en gaat ermee naar de dierenarts, of stuurt het op naar een laboratorium voor microscopisch onderzoek. Het zal niet lang duren voordat je uitsluitsel hebt. Meestal heb je binnen een dag al de resultaten van het onderzoek.

Laboranten controleren de ontlasting onder meer op wormen en op coccidiose. Ook geeft men advies over het behandelen van de diarree. Zo weet je bijna zeker dat je kippen er weer bovenop komen.

Wat zijn de oorzaken van diarree bij kippen?

Diarree bij kippen kan verschillende oorzaken hebben. Zo kan het zijn dat je kippen last hebben van een onderliggende ziekte, maar het kan ook zijn dat er andere oorzaken zijn. Denk aan verkeerd voedsel, wormen, coccidiose of simpelweg stress.

Eigenlijk komt het niet zo vaak voor dat kippen diarree krijgen van iets anders dan een ziekte, maar voor de volledigheid bespreken we alle oorzaken.

Diarree door verkeerd voedsel

Wanneer je een kip verkeerd voedsel geeft, weet de maag van de kip niet wat het ermee aan moet. Diarree komt voor als je veel waterhoudend voedsel geeft, zoals komkommers, sla of andijvie. Hoewel je kippen prima tuinafvalverwerkers zijn, hebben ze ook voldoende andere voedingsstoffen nodig hebben. Bij een gebrek aan deze voedingsstoffen, worden ze misschien ziek en krijgen ze last van diarree.

Geef je kippen in ieder geval de basisvoeding. Zaden en granen zijn zeker noodzakelijk, evenals wormen en insecten. Voor dat laatste zorgen kippen vaak zelf wel: ze hebben er een dagtaak van gemaakt om ernaar op zoek te gaan.

Je kunt beter niet te veel vers en zacht brood aanbieden. Dat kan namelijk ook diarree veroorzaken. Als je al brood aanbiedt, kun je het best hard en droog brood geven. Dat lijkt voor ons mensen niet lekker, maar voor kippen verbetert het hun darmstelsel. Geef niet te veel brood, want dat kan dan weer kropverstopping veroorzaken.

Diarree door wormen

Wormen komen vaak voor bij kippen. In veel gevallen is er bij diarree een infectie met wormen in het spel. Er zijn verschillende soorten die voor problemen bij kippen kunnen zorgen. Wanneer je kip er last van heeft, ontnemen de wormen voedingsstoffen uit het darmstelsel van de kippen. Op die manier raakt de ontlasting uit balans.

Wormbesmettingen komen vaak voort uit contact met slakken, kevers en regenwormen. Deze dieren eten zelf de besmette ontlasting van vogels op. De kippen eten deze insecten op, en besmetten daarmee ook zichzelf. Zo zit je in een cirkel van besmettingen.

Je herkent wormen vaak aan de waterige en slijmerige diarree. In de meeste gevallen zijn spoelwormen en lintwormen bekende veroorzakers van diarree. In ernstige gevallen zie je in de ontlasting zelf de wormen zitten. Dan is het zeker noodzakelijk om dit accuut te behandelen.

Wanneer je kippen ook last hebben van een bleke kam, sterk vermageren en bol gaan zitten, weet je bijna zeker dat het om wormen gaat. Je kunt wormen bestrijden met een speciaal wormmiddel. Gebruik je zo’n middel? Dan is het belangrijk de eerste week even geen eieren van je kip te eten. Ze zijn dan niet geschikt voor consumptie.

Diarree door coccidiose

Coccidiose is een relatief vaak voorkomende ziekte bij kippen. Dit is een aandoening waarbij eencellige diertjes het darmstelsel van de kippen aantasten. Deze eencelligen noemen we coccidiën. Coccidiën gedijen heel goed bij warm weer, een slechte hygiëne en een hoge luchtvochtigheid. Je krijgt dan ook vooral in de zomermaanden met deze ziekte te maken.

Je herkent coccidiose aan het bloed in de diarree. Twijfel je of je kip hier last van heeft? Vang dan een monster op en laat de dierenarts het onderzoeken. De arts kan ook helpen bij het bestrijden van deze ziekte.

Coccidiose kan schade aan de darmwand veroorzaken. De darmwand lekt dan eiwitten, die een belangrijke voedingsbron zijn voor je kippen. Bij zwaardere besmettingen kunnen zelfs darmonstekingen voorkomen. Erg belangrijk om dit in de gaten te houden, dus.

Diarree door stress

Stresskippen bestaan echt. Bij stress denken veel mensen aan een mensenhoofd dat overloopt van gedachten, maar kippen kunnen er ook wat van. Stress komt dan ook veel voor bij kippen en het is vaak de oorzaak van diarree. Je kippen kunnen stress krijgen van veranderingen, zoals een nieuw hok, ander voer of een nieuwe leefomgeving.

Bij stress verteert het darmstelsel het voedsel minder goed. Uiteindelijk zorgt dat voor diarree bij kippen. Je herstelt het evenwicht door je kippen genoeg rust te geven. Vaak helpt het ook om ze een middel te geven om de vitaliteit te verhogen. Het zijn ook net kinderen: genoeg spelen geeft ze een wat rustiger en blijer gevoel. Zo zorg je ervoor dat de stress wat minder op de voorgrond zijn.

Diarre door een maagdarmstoornis

Kippen kunnen last hebben van een maagdarmstoornis. Dat komt vrij regelmatig voor. De hoofdoorzaak hiervan is vaak stress, maar ook andere oorzaken kunnen een stoornis veroorzaken. Je merkt dat je kip last heeft van een stoornis als de diarree regelmatig optreedt en je kip vermagert. Het kan zijn dat je kip last heeft van een tekort aan vitamines, waardoor de weerstand achteruitgaat.

Je kunt dit vaak behandelen door maïsmeel, melkpoeder of yoghurt aan te bieden. Vitamines in het drinkwater en maagkiezel in het voedsel kalmeren de darmflora een beetje. Helpt dit niet? Dan kan het zijn dat je kip te maken heeft met een ernstige stoornis. Dan heb je mogelijk medicijnen voor je kip nodig. Ga hiervoor naar de dierenarts.

Overige oorzaken

De eerdergenoemde oorzaken zijn de meest voorkomende oorzaken van kippendiarree. Maar er zijn nog tal van andere oorzaken waardoor de diarree ontstaat. Het is goed je te bedenken dat het verschijnsel voorkomt als het darmstelsel is ontregeld. Dat kan op allerlei manieren gebeuren. Zo zijn er allerlei ziektes die je kippen een slappe ontlasting kunnen geven.

E.coli en salmonella kunnen ook bij kippen voorkomen. Daarnaast moet je altijd alert zijn op de vogelpest en pseudovogelpest. Gelukkig komen deze ziekten niet erg veel voor. Wanneer je merkt dat je kippen een dunne ontlasting hebben, is het belangrijk hun gedrag te observeren. Misschien kun je zo de oorzaak achterhalen.

Kip diarree: verzorging

Je kip heeft diarree: wat nu? In ieder geval is het verstandig om rustig te blijven en na te denken over wat de oorzaak zou kunnen zijn. Ga na wat je de afgelopen tijd aan de kippen hebt gevoerd, of dat er iets met de kippen is gebeurd. Denk je dat je kippen last hebben van stress? Geef ze dan wat fijn houtskool door het voer. Dit absorbeert vocht. Natuurlijk moet ook de bron van de diarree aangepakt worden.

Het is lastig om diarree te behandelen als het om een ziekte gaat. Je kunt beter de ziekte bestrijden dan de symptomen. Eerlijk is eerlijk: kippenhouders kunnen veel, maar we zijn natuurlijk geen dokters. Als je twijfelt over de gezondheid van je kippen, is het belangrijk een arts in te schakelen.

Diarree verhelpen

Nu je kip diarree heeft, is het belangrijk een aanpak te maken om het probleem op te lossen. In ieder geval doe je er goed aan het hok grondig aan te pakken, zodat alle ziektekiemen eruit gaan. Een slechte hygiëne van het hok kan namelijk op zichzelf al voor een verminderde weerstand zorgen, met diarree als gevolg. Hygiëne is voor kippen heel belangrijk. Vergeet daarom niet het verblijf regelmatig te reinigen.

De spijsvertering van de kip moet weer op gang komen. Daarvoor zijn verschillende (natuurlijke) producten te koop. Daarmee wordt de kans op besmetting door wormen en andere ziektes verkleind. Een dosis vitaminen geven kan nooit kwaad: het verhoogt de algemene weerstand van de kippen. Zo worden je kippen minder snel ziek.

Kom je er zelf niet uit? Schroom dan niet een dierenarts in te schakelen. We weten allemaal dat dit kostbaar is, maar soms is het de enige juiste manier om de diarree bij kippen op te lossen. Je wilt immers dat je kippen zich snel weer topfit voelen.

Copyright © 2022 Eigenkippen.nl